Do Polski płynie tani cement z zagranicy. "Jeden z głównych problemów branży"

- Produkcja cementu w Polsce w 2025 r. może być o ok. 5 proc. wyższa niż w 2024 r. i przekroczyć poziom 18 mln ton. Jest pytanie, ile tego wzrostu pokryje import z krajów, gdzie producenci cementu nie ponoszą kosztów związanych z emisją CO2 - mówi WNP.PL Stanisław Sobczyk, wiceprezes Holcim Polska.

• W 2025 r. krajowa branża spodziewa się wzrostu produkcji cementu o ok. 5 proc. rok do roku, co sprawi, że być może przekroczona zostanie bariera 18 mln ton.
• W Cementowni Kujawy, należącej do Grupy Holcim, trwają przygotowania do budowy instalacji wychwytu CO2 (CCS).
• Holcim Polska do końca dekady chce w całości zastąpić paliwa kopalne paliwami alternatywnymi w produkcji klinkieru, podstawowego składnika cementu, mówi WNP.PL Stanisław Sobczyk, wiceprezes spółki.
• Ze Stanisławem Sobczykiem rozmawialiśmy podczas konferencji EEC Trends, prologu Europejskiego Kongresu Gospodarczego (23-25 kwietnia, Katowice). Rejestracja na to wydarzenie już trwa.

W 2025 r. krajowa branża spodziewa się wzrostu produkcji cementu o ok. 5 proc. rok do roku, co sprawi, że być może przekroczona zostanie bariera 18 mln ton.

Import cementu z państw, gdzie nie ma kosztów CO2

- Zgadzam się z prognozami, które napawają nas optymizmem. Ważne jest przy tym pytanie, ile tego wzrostu pokryje import cementu do Polski z krajów spoza UE (szczególnie z Turcji, północnej Afryki i krajów wschodnich), które nie są objęte europejskim systemem handlu emisjami (ETS). Stanowi to jeden z głównych problemów biznesowych branży - mówi Stanisław Sobczyk, wiceprezes Holcim Polska.

Producenci cementu zlokalizowani poza UE nie ponoszą kosztów związanych z emisją CO2, dzięki czemu są w stanie dostarczyć na rynek nie tylko cement, ale również inne produkty budowlane, w niższej cenie - dodaje wiceprezes Holcim Polska.

W Cementowni Kujawy, należącej do Grupy Holcim, trwają przygotowania do budowy instalacji wychwytu CO2 (CCS). Z tym projektem wiążą się jednak spore wyzwania.

- Procesy dekarbonizacyjne są bardzo skomplikowane i odbywają się na wielu płaszczyznach. Wszystkie rozwiązania, które wdrażamy jako Holcim, rozpatrujemy w dwóch wymiarach: środowiskowym i kosztowym. Jednocześnie wszystkie projekty są realizowane z uwzględnieniem perspektywy długoterminowej. Grupa, w tym Holcim Polska, ma ambicje redukowania śladu węglowego w całym łańcuchu wartości produkcji i na każdym etapie życia budynku. Obecnie technologie CCS są bardzo kosztowne, dlatego poszukujemy możliwości wsparcia dla takich inwestycji, ponieważ nie chcemy przekładać wszystkich kosztów dekarbonizacji na klientów - wskazuje Stanisław Sobczyk.

Według Clean Air Task Force Polska ma dobre warunki geologiczne do magazynowania CO2 i jest trzecim państwem w UE pod tym względem. Dlatego, aby inwestycje w CCS były nie tylko opłacalne, ale i przyniosły znaczące korzyści gospodarcze, ważna jest legislacja. Jeśli chcemy zachować konkurencyjność i odpowiedzieć na wyzwania związane z dekarbonizacją, musimy przyspieszyć wdrożenie prawa, które przewiduje możliwości transportu i magazynowania dwutlenku węgla na lądzie z projektów demonstracyjnych.

Miliard złotych inwestycji w Cementowni Małogoszcz

Grupa inwestuje także w inne projekty dekarbonizacyjne.

W styczniu 2024 r. w zmodernizowanej Cementowni Małogoszcz został wyprodukowany pierwszy klinkier. Koszt inwestycji w Cementowni Małogoszcz sięgnął 1 mld zł. - Dzięki temu produkujemy klinkier proekologiczny o mniejszej emisji CO2 o 20 proc. oraz o mniejszym zużyciu energii elektrycznej aż o 30 proc. - tłumaczy wiceprezes Holcim Polska.

Dodatkowo, w instalacji zastosowano odzysk ciepła odpadowego - system Waste Heat Recovery. To pierwsze takie rozwiązanie w przemyśle cementowym w Polsce.

Nowa instalacja zastąpiła trzy stare piece w Cementowni Małogoszcz.

Wciąż trwają jeszcze prace nad poprawą infrastruktury, mające na celu polepszyć bezpieczeństwo, oddzielając całkowicie ruch pieszy od transportu drogowego oraz znacząco podnieść poziom jakości obsługi klientów. Jest to największa inwestycja Grupy Holcim (poprzednio Lafarge) od 1995 r. w Polsce.

- Chcemy zastosować także inne rozwiązania, jak paliwa i surowce alternatywne. Mamy cel, żeby do końca dekady w całości zastąpić paliwa kopalne paliwami alternatywnymi w produkcji klinkieru, podstawowego składnika cementu. Wybudowaliśmy już suszarnię paliw alternatywnych i będziemy dalej inwestować w paliwa odnawialne i biogazownie - wszystko po to, aby zwiększyć kaloryczność paliw alternatywnych i zasilać zakłady zrównoważoną energią - dodaje Stanisław Sobczyk.

Odpady z innych przemysłów do produkcji cementu

Dobrym przykładem wykorzystywania surowców alternatywnych, już zdekarbonizowanych, jest wykorzystywanie popiołów z Elektrowni Bełchatów, opalanej węglem brunatnym.

Kamień wapienny, czyli węglan wapnia, występuje jako kopalina towarzysząca wydobyciu węgla brunatnego. Z racji tego, że te surowce nie są separowane, są więc współspalane w elektrowniach. Zatem w procesie spalania węgla brunatnego wypalany jest kamień wapienny, czyli uwalnia się emisja CO2. Natomiast w popiele jest nawet do 50 proc. wypalonego wapna.

- Dlatego popioły z węgla brunatnego stosujemy w naszych procesach jako zdekarbonizowane surowce alternatywne. Widzimy w tym szansę i zagospodarowujemy produkty uboczne z innych gałęzi przemysłu, które są dla nas cennym surowcem i pomagają nam redukować ślad węglowy. To jeden z przykładów współpracy z innymi branżami gospodarki. W taki sposób dajemy drugie życie odpadom - poszukujemy surowców z innych sektorów, które są produktem ubocznym, gdzie emisja CO2 jest już uwolniona, a które my możemy zagospodarować - tłumaczy Stanisław Sobczyk.