Są sygnały zmian na budowie linii kolejowych i dróg

W 2024 r. produkcja budowlano-montażowa w Polsce zanotowała spadek. Szczególnie chudy okres ma za sobą branża budownictwa infrastrukturalnego. Dużo jednak wskazuje na to, że nadchodzi lepszy czas.

• Najwięksi w kraju zamawiający: PKP Polskie Linie Kolejowe i Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad zapowiadają przetargi o łącznej wartości 28,5 mld zł. Ruszyło też podpisywanie umów z wykonawcami.
• Ostatnie tygodnie przyniosły też informację o wykluczeniu z przetargu na przebudowę linii kolejowej Białystok - Ełk firm spoza Unii Europejskiej. Może to zmienić sytuację na rynku wykonawczym.
• O tym wszystkim będziemy rozmawiać podczas EEC Trends w Warszawie, już 3 lutego. Zapraszamy do rejestracji na wydarzenie.
• Swój udział w debacie potwierdził wiceminister infrastruktury Stanisław Bukowiec. Będą też szefowie GDDKiA i PKP PLK oraz przedstawiciele firm wykonawczych.

W całym 2024 r. produkcja budowlano-montażowa spadła o 7,7 proc. rok do roku, ale w grudniu licząc miesiąc do miesiąca wzrosła ponad 30 proc. Z kolei w 2025 r. branża cementowa spodziewa się wzrostu produkcji cementu o około 5 proc., co sprawi, że być może przekroczona zostanie bariera produkcji 18 mln ton.

Przetargi na inwestycje infrastrukturalne o łącznej wartości 28,5 mld zł

Najwięksi w kraju zamawiający: PKP Polskie Linie Kolejowe i Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad zapowiadają przetargi na inwestycje infrastrukturalne o łącznej wartości 28,5 mld zł (odpowiednio: 15 mld zł i 13,5 mld zł).

Ruszyło też podpisywanie umów z wykonawcami (w poprzednich latach firmy długo na to czekały po ogłoszeniu wyników przetargu, co wynikało z braku funduszy na realizację inwestycji).

Największa polska firma budowlana Budimex w IV kwartale 2024 r. podpisała nowe umowy o wartości 4,3 ‎mld zł, a w ‎całym 2024 r. mimo trudnej sytuacji rynkowej, zakontraktowała ‎inwestycje o ‎wartości 12,6 mld zł.

Spółka zwraca uwagę, że zaplanowane na 2025 r. przetargi dają jej perspektywę rozwoju działalności. Podobnie jak plany wydatków PKP PLK i GDDKiA na bieżący rok w kwocie 33,5 mld zł.

Budownictwo infrastrukturalne w punkcie kulminacyjnym

Wszystko też wskazuje na to, że jeśli chodzi o infrastrukturę transportową, zbliżamy się do kulminacji. Sieć dróg ekspresowych i autostrad liczy już ponad 5200 km z docelowych 8000 km. Do jej ukończenia zgodnie z rządowymi planami rozciągniętymi do 2033 r. jest bliżej niż dalej.

Na kolei coraz śmielej mówi się już nie tylko o odnawianiu tego, co podupadło w latach 90. XX wieku 
i pierwszej dekadzie wieku XXI, ale także o budowie nowych linii kolejowych konwencjonalnych, ale także kolei dużych prędkości. Lotnicze porty regionalne szeroko rozłożyły skrzydła. Realny staje się plan budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego. Rozrastają i modernizują się porty nad Bałtykiem.

Coraz większego znaczenia nabierają inwestycje tzw. podwójnego przeznaczenia czy stricte obronne prowadzone na wschodniej granicy i wewnątrz kraju. To sprawa, która w minionych dekadach nie była pierwszoplanowa, ale geopolityka zmieniła jej pozycję na liście krajowych i europejskich priorytetów.

Szczegółowo opisaliśmy to w raporcie pt. „Infrastruktura i budownictwo na nowo”, który stanowi merytoryczny wkład w przygotowanie tegorocznego Europejskiego Kongresu Gospodarczego (23-25 kwietnia 2025 r. w Katowicach).

Wykluczenie z przetargu kolejowego firm spoza Unii Europejskiej

Ostatnie tygodnie przyniosły też informację o wykluczeniu z przetargu na przebudowę linii kolejowej Białystok - Ełk firm spoza Unii Europejskiej. To największy przetarg w historii PKP PLK obejmujący strategiczne połączenie kolejowe krajów bałtyckich z resztą Europy (Rail Baltica). Ogłaszający przetarg powołał się na orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości UE. Czy to jednorazowe zdarzenie, czy przejaw nowego trendu ochrony rynku, czego od dawna domagała się branża, podobnie, jak ustawy o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych? Jeśli to trend, to jak wpłynie on na kształt rynku.

Z drugiej strony napływ gotówki na rynek budzi obawy przed wstąpieniem inwestycyjnej górki, na której ceny szaleją, a brakuje ludzi i materiałów. Czy teraz uda uniknąć tego problemu?

Od kilku lat Izba Gospodarcza Transportu Lądowego wskazuje na brak stabilnego i elastycznego finansowania inwestycji. Podkreśla, że obecny system nie gwarantuje ciągłości zamówień i stałej podaży nowych kontraktów, w szczególności w okresach przejściowych pomiędzy kolejnymi perspektywami unijnymi. Jak dziś przedstawiają się te sprawy? Czy jest szansa zmiany na lepsze?

Debata z udziałem przedstawicieli rynku na EEC Trends

O tym wszystkim będziemy rozmawiać podczas panelu „Budownictwo i infrastruktura” na EEC Trends (3 lutego, 11.30-13.00). W dyskusji wezmą udział:

• Stanisław Bukowiec, wiceminister infrastruktury, pełnomocnik rządu ds. przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu,
• Andrzej Kaczmarek, prezes Stalexport Autostrada Małopolska,
• Andrzej Losor, członek zarządu Heidelberg Materials Polska,
• Cezary Łysenko, członek zarządu, dyrektor operacyjny budownictwa infrastrukturalnego, Budimex,
• Mirosław Suchoń, poseł na Sejm RP, przewodniczący Komisji Infrastruktury,
• Marita Szustak, prezes Izby Gospodarczej Transportu Lądowego, prezes Track Tec Construction,
• Wojciech Trojanowski, członek zarządu Strabag,  
• Paweł Woźniak, p.o. Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad,
• Piotr Wyborski, prezes PKP Polskie Linie Kolejowe.

 Moderacja: Adrian Ołdak, zastępca redaktor naczelnej WNP.PL

EEC Trends to zapowiedź Europejskiego Kongresu Gospodarczego, który odbędzie się w Katowicach w dniach 23-25 kwietnia 2025 r. Oba wydarzenia to fora otwartego dialogu pomiędzy biznesem a otoczeniem - politykami, samorządowcami i instytucjami. Poruszona w czasie konferencji EEC Trends tematyka będzie kontynuowana w ramach paneli Europejskiego Kongresu Gospodarczego.