W jaki sposób finansować polskie wydatki na obronność? Jest lista czterech sposobów

Państwo nie powinno zajmować się produkcją uzbrojenia. Pomysł, że wszystko ma być zrobione w firmach państwowych, trzeba kwestionować - powiedział WNP podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego prof. Jerzy Hausner, przewodniczący Rady Programowej Open Eyes Economy Summit oraz Rady Fundacji Gospodarki i Administracji Publicznej.

• - Niewiele mamy uzbrojenia, które można ocenić, jako pasujące do obecnych wymagań związanych z obronnością - mówił WNP podczas XVII Europejskiego Kongresu Gospodarczego prof. Jerzy Hausner.
• Jak dodał nasz rozmówca, w sytuacji zwiększania wydatków na zbrojenia trzeba równocześnie racjonalizować wydatki publiczne.
• - Warto, w pierwszej kolejności, sięgnąć po środki unijne i z w ten sposób finansować produkcję uzbrojenia - zaznaczył prof. Jerzy Hausner.

Jednym z głównych tematów XVII Europejskiego Kongresu Gospodarczego było bezpieczeństwo i przygotowanie się na zwiększenie produkcji polskiego sektora obronnego na rzecz wojska.

- Kwestia bezpieczeństwa obronnego jest aktualnie kluczowa i nie ulega wątpliwości, i nie sądzę, aby ktoś poważny to kwestionował, że wydatki zbrojeniowe musimy ponosić w znacznie większym wymiarze. Wolałbym jednak, żebyśmy nie dyskutowali na temat tego, ile procent PKB przeznaczonych na zbrojenia jest wystarczające, a ile nie. Ponieważ nie chodzi o to, aby wydać pieniądze, ale czynić to mądrze. Brałem udział w bardzo interesującej sesji na temat finansowania zbrojeń, i w wyniku rozmów, w których uczestniczyło kilka naprawdę bardzo kompetentnych osób, między innymi Leszek Balcerowicz, Ludwik Kotecki, Paweł Wojciechowski, a także dyrektor Przedstawicielstwa KE w Polsce Katarzyna Smyk, sformułowaliśmy listę czterech sposobów finansowania zbrojeń - mówił prof. Jerzy Hausner, przewodniczący Rady Programowej Open Eyes Economy Summit oraz Rady Fundacji Gospodarki i Administracji Publicznej, b. wicepremier i minister gospodarki, pracy i polityki społecznej, poseł na Sejm 2001-2005, członek Rady Polityki Pieniężnej III kadencji.

Warto zastanowić się skąd pozyskać środki na finansowanie zakupów dla wojska

Jak podkreślił Jerzy Hausner: - Na początku tej listy są środki europejskie, nie chcę wchodzić w szczegóły, ale to są pieniądze już dostępne, albo takie, które są w tej chwili w puli KPO. Pieniądze europejskie to nie są pieniądze tylko dla Polski, ale Polska może być znaczącym beneficjentem.

Drugie, niezwykle ważne źródło, o którym rzadko się mówi, to jest założenie, że zbrojenia mogą być finansowane przez sektor prywatny, ale pod warunkiem, że będzie on uzyskiwał długoterminowe kontrakty. Oczywiście, później trzeba będzie wyprodukowany sprzęt zakupić, ale to można rozłożyć na dłuższy okres. Rozumiem, że zbrojenia to jest czuły instrument, który wymaga oczywiście kontroli służb, ale w większości krajów sektor prywatny produkuje broń. To jest bardzo opłacalny biznes - wskazał nasz rozmówca. 

Jak podał, trzecim źródłem jest racjonalizacja wydatków publicznych. - Jeśli musimy zwiększyć poziom wydatków na zbrojenia, to nie powinno to oznaczać, że automatycznie przyjmujemy, że jest jak jest, i dodatkowo dokładamy do tego zbrojenia - mówił Jerzy Hausner. 

- Wreszcie wiele wskazuje na to, że zbrojenia trzeba będzie finansować dodatkowym długiem i znów uważam, co wybrzmiało także w rozmowie ekonomistów, że nie da się uniknąć zwiększania długu po to, aby zbrojenia realizować. Wymieniam to jako czwartą propozycję - wyliczał. 

- Dochodzimy do kluczowego bardzo zagadnienia, my musimy popatrzyć na stronę popytową, czyli na to, jakiego uzbrojenia potrzebuje armia. To rzeczywiście musi określać państwo, a z drugiej strony jest strona podażowa, kto to uzbrojenie wyprodukuje. Państwo nie powinno się zajmować produkcją uzbrojenia. Oczywiście jest to produkcja specjalna i musi być nadzorowana. Czyli pomysł, że wszystko ma być zrobione w firmach państwowych, jest pomysłem, który trzeba kwestionować - mówił Jerzy Hausner.

Polski przemysł obronny dotychczas eksportował niewielkie ilości uzbrojenia

Jerzy Hausner podkreślił, że dotychczas polski przemysł zbrojeniowy, w długim okresie czasu był przemysłem państwowym. Nie był komercjalizowany, nie był prywatyzowany, a jednocześnie okazał się niewydolny. - Niewiele mamy uzbrojenia, które można ocenić jako pasujące do obecnych wymagań związanych z obronnością. To także nie było uzbrojenie, które mogliśmy eksportować. Eksport wręcz w ostatnim okresie spadał. Jeśli chcemy tworzyć nowoczesny sprzęt, to musimy pomyśleć o eksporcie, bo to byłoby także potencjalne źródło finansowania rozwoju myśli wojskowej - podsumował Jerzy Hausner.