- Zarządcy infrastruktury kolejowej, drogowej i energetycznej wzmacniają rolę obronności w jej planowaniu oraz utrzymaniu. Budują w ten sposób odporność całego państwa na zagrożenia.
- Pomóc ma w tym Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności. Polska przeznaczy ponad 22 mld zł z KPO na bezpieczeństwo, infrastrukturę ochrony ludności, cyberbezpieczeństwo oraz wsparcie firm i start-upów z sektora obronnego.
- Będziemy o tym mówić 9 lutego na EEC Trends w Warszawie, podczas debaty „Nowa, odporna infrastruktura”. Weźmie w niej udział Jan Szyszko, wiceminister funduszy i polityki regionalnej. Zapraszamy do rejestracji na wydarzenie.
Wojna za naszą wschodnią granicą, a także zmiany geopolityczne w świecie zmieniają optykę w wielu obszarach gospodarki. Infrastruktura jest jednym z najważniejszych z nich.
Kolej, drogi, energetyka i cyfryzacja w nowej roli
Kolej coraz wyraźniej postrzegana jest nie tylko jako element systemu transportowego, lecz także jako strategiczny zasób państwa, od którego zależy ciągłość funkcjonowania gospodarki i bezpieczeństwo kraju.
Narodowy zarządca infrastruktury kolejowej, czyli PKP Polskie Linie Kolejowe (PKP PLK) w ostatnich latach konsekwentnie wzmacniają rolę kolei jako elementu obronności oraz odporności państwa i gospodarki. Rosnące znaczenie transportu kolejowego w logistyce wojskowej i kryzysowej znalazło odzwierciedlenie zarówno w polityce inwestycyjnej spółki jak i w działaniach operacyjnych.
Kluczowym kierunkiem jest uwzględnianie potrzeb Sił Zbrojnych RP i mobilności NATO w planowaniu infrastruktury. Modernizacje linii, mostów i węzłów kolejowych prowadzone mają być z myślą o zwiększeniu nośności, przepustowości oraz możliwości transportu ciężkiego sprzętu wojskowego.
PKP PLK uczestniczą również w systemie ochrony infrastruktury krytycznej, wzmacniając bezpieczeństwo fizyczne i operacyjne sieci kolejowej. Szczególnie mocno jest to widoczne po próbie sabotażu na linii kolejowej nr 7 w listopadzie ubiegło roku.
Nadzieję na wzmocnienie bezpieczeństwa na polskiej kolei budzi też wdrożenie ERTMS/ETCS. Pod koniec grudnia PKP Polskie Linie Kolejowe zwierając ugodę, zakończyły trwające od 2023 r. mediacje z podmiotami zaangażowanymi w realizację kontraktu w sprawie łączności cyfrowej na kolei GSM-R.
Podobnie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) w ostatnich latach coraz mocniej uwzględnia wymiar obronny i odpornościowy w planowaniu oraz utrzymaniu infrastruktury drogowej. Kluczowym obszarem działań jest dostosowanie parametrów technicznych dróg i obiektów inżynieryjnych do potrzeb transportu ciężkiego, w tym wojskowego. W praktyce oznacza to m.in. projektowanie mostów i wiaduktów o zwiększonej nośności, rozbudowę węzłów oraz zapewnienie ciągłości kluczowych korytarzy transportowych, które mogą być wykorzystywane do szybkiego przemieszczania wojsk i sprzętu.
Coraz głośniej mówi się także o nowych szlakach komunikacyjnych, których wcześniej nie uwzględniono w planowaniu inwestycji drogowych w Polsce.
Działania ukierunkowane na obronność oraz odporność gospodarki i państwa wyraźnie wzmocniono także w energetyce. Polskie Sieci Energetyczne zacieśniają współpracę z Wojskiem Polskim. Podpisane porozumienie ze Sztabem Generalnym WP obejmuje wymianę informacji, wspólne szkolenia oraz koordynację działań na wypadek zagrożeń kryzysowych i militarnych, co potwierdza, że stabilność Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE) ma wymiar strategiczny. Równolegle PSE realizują długofalową strategię rozwoju sieci przesyłowej do 2040 r., której jednym z celów jest zwiększenie odporności systemu na awarie, sabotaż i cyberataki. Obejmuje ona modernizację infrastruktury, rozbudowę sieci, rozwój systemów monitorowania i sterowania oraz integrację nowych źródeł energii i magazynów. Ważnym elementem są także inicjatywy legislacyjne określane jako „pakiet anty-blackout”, przygotowywane we współpracy z administracją rządową. Znaczenie dla odporności państwa mają również projekty połączeń transgranicznych, zwiększające elastyczność i stabilność systemu.
Zmienia się także w obszarze infrastruktury cyfrowej. Senat w środę przyjął bez poprawek nowelizację ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, wprowadzającą m.in. procedurę uznawania dostawcy wysokiego ryzyka. Nowela trafi teraz do podpisu prezydenta. Celem zmian jest wdrożenie unijnej dyrektywy NIS 2 oraz tzw. Toolboxu 5G, dotyczącego bezpieczeństwa sieci piątej generacji. Dyrektywa NIS 2 zastępuje dotychczasowy podział na operatorów usług kluczowych i dostawców usług cyfrowych, wprowadzając kategorie „podmiotów kluczowych” i „podmiotów ważnych”, a także rozszerza listę sektorów objętych obowiązkami z zakresu cyberbezpieczeństwa.
Nowelizacja, której przyszłość zależy od podpisu prezydenta, rozszerza kompetencje ministra właściwego do spraw informatyzacji, który będzie mógł wskazać dostawcę wysokiego ryzyka na podstawie kryteriów technicznych i nietechnicznych, po konsultacjach m.in. z prokuraturą i kolegium ds. cyberbezpieczeństwa.
Polska uruchamia Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności
Pojawiły się też nowe możliwości finansowe. W błyskawicznym tempie przeszła przez parlament i Pałac Prezydencki ustawa o Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności. Polska - jako pierwsze państwo członkowskie UE - wydzieliła z KPO pieniądze na wzmocnienie bezpieczeństwa i obronności kraju oraz naszej gotowości na sytuacje kryzysowe. Ponad 22 mld zł państwo przeznaczy na rozwój budynków ochronnych i infrastrukturę ochrony ludności, budowę i modernizację infrastruktury podwójnego zastosowania, infrastrukturę kolejową oraz cyberbezpieczeństwo. Wzmocnione zostaną też polskie start-upy i firmy z sektora bezpieczeństwa i obronności, które dzięki temu będą mogły rozwijać innowacyjne technologie i tworzyć nowe miejsca pracy.
O szczegółach działania FBiO a także unijnym pakiecie Military Mobility będziemy mówić już 9 lutego, na EEC Trends w Warszawie, panel „Nowa, odporna infrastruktura” zaplanowano w godz. 15.30-16.30.
EEC Trends to prolog Europejskiego Kongresu Gospodarczego, który odbędzie się w kwietniu w Katowicach.
