- Nowoczesne systemy SCADA, telemetria oraz rozwiązania z obszaru cyberbezpieczeństwa stanowią fundament efektywnego zarządzania siecią ciepłowniczą.
- Choć sezon budowlany w Polsce trwa nawet dziewięć miesięcy, w ciepłownictwie kluczowe prace technologiczne mogą być prowadzone praktycznie wyłącznie w okresie letnim, kiedy możliwe jest czasowe ograniczenie dostaw ciepła.
- Grupa GPEC zarządza siecią ciepłowniczą o długości ponad 800 km i zatrudnia ponad 500 pracowników. Grupa dostarcza ciepło do Gdańska i Sopotu oraz Pruszcza Gdańskiego, Tczewa, Starogardu Gdańskiego, Pelplina i Czernina.
Jak podkreśla Michał Walerzak, prezes GPEC Projekt, kluczową rolę odgrywają w tym zakresie nowoczesne systemy SCADA, telemetria oraz rozwiązania z obszaru cyberbezpieczeństwa, stanowiące fundament efektywnego zarządzania siecią ciepłowniczą.
- Znaczenie tych rozwiązań jest szczególnie widoczne w kontekście specyfiki branży ciepłowniczej. Sezon remontowy trwa zaledwie około 3–4 miesięcy w roku, a w tym czasie firmy ciepłownicze, producenci materiałów oraz wykonawcy realizują większość prac modernizacyjnych i technologicznych związanych z infrastrukturą krytyczną - wyjaśnia Michał Walerzak.
Digitalizacja zapewnia sterowalność systemu ciepłowniczego
Skala tego wyzwania jest szczególnie widoczna w przypadku dużych systemów, takich jak Grupa GPEC, która zarządza siecią ciepłowniczą o długości ponad 800 km i dostarcza ciepło do mieszkańców 6 miast w północnej Polsce.
Grupa zatrudnia ponad 500 osób i odpowiada za bezpieczeństwo oraz ciągłość dostaw ciepła dla setek tysięcy odbiorców na Pomorzu.
- Jako priorytet stawiamy sobie szeroko rozumianą digitalizację, która zapewnia sterowalność systemu ciepłowniczego. Chcemy odpowiadać na potrzeby naszych klientów, uodparniać system i tworzyć możliwość elastycznego zarządzania dostawami ciepła. Dlatego nowoczesne systemy SCADA, telemetria i cyberbezpieczeństwo są dziś kluczowymi kierunkami naszych inwestycji - podkreśla Michał Walerzak.
Jak zaznacza, rozwój cyfrowej infrastruktury musi iść w parze z budowaniem odporności systemów na cyberzagrożenia. Tylko w grudniu 2025 r. Grupa GPEC odnotowała około dwóch tysięcy prób nieautoryzowanego dostępu do swojej infrastruktury. Dlatego cyberbezpieczeństwo staje się dziś integralnym elementem nowoczesnego ciepłownictwa.
Klienci zmieniają swoje podejście do ciepłownictwa
- Digitalizacja przekłada się jednak nie tylko na bezpieczeństwo cyfrowe, ale również na odporność systemu na zdarzenia losowe i sytuacje kryzysowe. Przykładem była awaria po stronie partnera odpowiedzialnego za wytwarzanie ciepła, do której doszło na początku 2026 r. podczas ekstremalnie niskich temperatur w Gdańsku. Istniało ryzyko czasowego ograniczenia dostaw ciepła dla siedmiu dzielnic miasta. Dzięki nowoczesnym systemom telemetrycznym oraz współpracy na linii miasto - dystrybutor - wytwórca byliśmy w stanie tak sterować parametrami pracy sieci, że odbiorcy praktycznie nie odczuli skutków awarii. Mieliśmy telefony z pytaniem, gdzie właściwie doszło do problemu, ponieważ mimo doniesień medialnych kaloryfery pozostawały ciepłe. To efekt zdigitalizowanej sieci ciepłowniczej oraz inteligentnych węzłów ciepłowniczych, które funkcjonują u naszych klientów – dodaje Michał Walerzak.
Transformacja sektora ciepłowniczego znacząco zmienia podejście klientów – dziś są oni dużo bardziej świadomi swoich potrzeb i oczekiwań niż jeszcze kilka lat temu.
- Jeszcze kilka lat temu kluczowymi kryteriami dla klientów były przede wszystkim szybkość podłączenia do sieci ciepłowniczej oraz cena za gigadżul. Dziś obserwujemy wyraźną zmianę podejścia – ciepło nie jest już postrzegane wyłącznie jako produkt, ale jako kompleksowa usługa związana z efektywnym zarządzaniem energii – mówi Michał Walerzak.
Krótki sezon remontowy w ciepłownictwie
Jednym z największych wyzwań branży ciepłowniczej pozostaje bardzo ograniczone okno czasowe na realizację prac modernizacyjnych i remontowych infrastruktury krytycznej.
Choć sezon budowlany w Polsce trwa nawet dziewięć miesięcy, w ciepłownictwie kluczowe prace technologiczne mogą być prowadzone praktycznie wyłącznie w okresie letnim, kiedy możliwe jest czasowe ograniczenie dostaw ciepła.
– To ogromne wyzwanie organizacyjne dla całego rynku – od producentów materiałów, przez dostawców technologii, po firmy wykonawcze. W ciągu zaledwie 3–4 miesięcy branża realizuje większość prac modernizacyjnych związanych z infrastrukturą krytyczną – mówi Michał Walerzak.
Jak podkreśla, odpowiedzią na te wyzwania stają się nowoczesne technologie cyfrowe, umożliwiające bardziej elastyczne i efektywne zarządzanie systemami ciepłowniczymi. Rozwiązania z zakresu digitalizacji, telemetrii oraz automatyki pozwalają lepiej sterować parametrami pracy sieci i wykorzystywać ją jako swoisty magazyn energii, ograniczając wpływ prac modernizacyjnych na odbiorców oraz zwiększając ciągłość dostaw ciepła.
***
Nagranie zrealizowane w ramach współpracy z Grupą GPEC.