EEC 2026: Koniec złudzeń. W surowcach krytycznych jesteśmy zdani na łaskę innych

Dariusz Malinowski • 2026-04-22 14:13
Tylko w co najwyżej dziesięciu z 34 surowców krytycznych Unia Europejska ma dobrą lub dostateczną pozycję. Niestety w pozostałych zdani jesteśmy na innych. To niektóre wnioski, które płyną z XVIII Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach.
Surowcom krytycznym była poświęcona jedna z debat pierwszego dnia XVIII Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach

Definicja surowców krytycznych ewoluuje. Jeszcze niedawno utożsamiano je niemal wyłącznie z metalami ziem rzadkich, dziś coraz częściej rozszerza się definicję na inne metale, w tym nieżelazne. Obecnie za surowce krytyczne uważa się 34 pierwiastki i minerały.

Sytuacja Europy jest zła. Należy zrobić wszystko, aby to zmienić

Jak przyznał na debacie "Surowce krytyczne" w czasie Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach Krzysztof Galos, wiceminister klimatu i środowiska oraz główny geolog kraju, sytuacja Europy w sferze surowców krytycznych jest słaba.

- Na 34 surowce krytyczne tylko w części przypadków mamy coś do powiedzenia. Miedź, srebro Polska, wolfram Portugalia i Hiszpania, nikiel kobalt Skandynawia, czy w licie potencjał solanek litowych w Niemczech. Problem w tym, że co najwyżej w dziesięciu surowcach mamy w miarę dobra pozycję - stwierdził specjalista.

Przyznaje, że zmniejszenie uniezależnienia może być trudne. Trzy drogi mogą nas poprowadzić do zmniejszenia uzależnienia surowcowego:

  • Pierwsza to budowa nowych zakładów górniczych. Ważne jest aby tłumaczyć dlaczego to ważne i jak potrzebne. Potrzebny jest dialog ze społecznościami lokalnymi.
  • Innym rozwiązaniem jest rozwój własnego hutnictwa i przetwórstwa, choć to jedna z alternatyw zarazem jednak związana jest z dalszym importem surowca. Jednak jego przetwórstwo miałoby miejsce już w Europie.
  • Trzecim rozwiązaniem jest jeszcze większy recykling, a my jako Polska mamy sporo do zrobienia.

Własne zasoby to zwiększenie potencjału gospodarczego kraju

A posiadanie własnych zasobów nabiera coraz większego znaczenia. Jak mówił Arkadiusz Kustra, dziekan na Wydziale Inżynierii Lądowej i Gospodarki Zasobami w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, pozwala to rozwijać się gospodarczo i poprawiać marżowość.

Profesor podał przykład Serbii, która posiada zasoby litu. Belgrad może ich używać jako karty przetargowej w próbach ściągania inwestorów zainteresowanych produkcją baterii samochodowych. Sygnały w tej sprawie do władz Serbii wysłały już Mercedes i Stellantis.

Zresztą, jak przyznał naukowiec, sama oferta przerobu jest ważna. W końcu światowy lider w surowcach krytycznych - Chiny - niektórych z nich nie posiada. Jednak bardzo silne przetwórstwo sprawia, że Pekin odgrywa w tej dziedzinie kluczową na świecie pozycję.

John Hannaford, przedstawiciel premiera Kanady przy Unii Europejskiej, podkreślił rolę kompleksowości w działaniach na rzecz surowców krytycznych. Zastrzegł, że zainteresowane musi tu być państwo.

- Mamy świadomość, że trzeba tu działać szybko, zarówno w kwestiach regulacji, jak i negocjacji z inwestorami - podsumował Hannaford.

Google Play
Pobierz aplikację Europejskiego Kongresu Gospodarczego na swój telefon
App Store
Pobierz aplikację Europejskiego Kongresu Gospodarczego na swój telefon
App

Aplikacja mobilna EEC

Pobierz oficjalną aplikację mobilna Europejskiego Kongresu Gospodarczego. Aplikacja zapewnia kompleksową obsługę uczestników kongresu oferując wygodny dostęp do wszystkich najważniejszych informacji i funkcji.