"Efekt Sławosza" robi swoje. Kosmiczny boom w Polsce. Nie tylko biznes, ale i kwestia bezpieczeństwa

• Dzięki "efektowi Sławosza" nasze firmy z branży kosmicznej poprawiają wyniki.
• Polska zwiększa wydatki na sektor kosmiczny, jednak wyzwań nie brakuje.
• Branża ma także coraz większe znaczenie dla obronności kraju.
• Przemysł kosmicznym był tematem rozmów podczas XVIII edycji Europejskiego Kongresu Gospodarczego.

Polski przemysł kosmiczny ma pewne podstawy do optymizmu, bo po widocznych sukcesach w podboju kosmosu do branży garnie się coraz więcej młodych ludzi.

Jednak wciąż wiele trzeba zrobić. To, co mu pomaga, to także paradoksalnie rosnące znaczenie technologii kosmicznych w toczącej się za nasza wschodnią granicą wojnie na Ukrainie.

Zainteresowanie branżą kosmiczną jest coraz większe

Jak powiedziała Marta Wachowicz, prezes Polskiej Agencji Kosmicznej (PAK), widać tzw. miniefekt Apolla, który już przekłada się na większą liczbę chętnych na studia ścisłe i STEM (interdyscyplinarne kierunki łączące nauki ścisłe, technologię, inżynierię i matematykę, przygotowujące do pracy w szybko rozwijających się branżach technicznych).

Marta Wachowicz, prezes Polskiej Agencji Kosmicznej. Fot: PTWP

To zaś oznacza, że branża może w przyszłości liczyć na nowe kadry.

Prezes KP Labs Michał Zachara przyznał, że „efekt Sławosza” (od imienia polskiego astronauty Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego) umożliwił firmie potrojenie przychodów w ciągu dwóch lat dzięki prestiżowi i rozgłosowi zdobytemu podczas misji.

Czy to przełoży się na większy udział Polaków w podboju kosmosu? 

Prezes KP Labs Michał Zachara. Fot: PTWP

Chciałabym jednak, aby także nasz obywatel był tam obecny - przyznała prezes PAK.

Jednym z wyzwań dla polskiej branży kosmicznej jest to, aby zaczęła się specjalizować w jakimś segmencie. Ze względu na gigantyczne nakłady finansowe, nie możemy tego robić we wszystkich.

Specjalizowanie się w pewnych technologiach pomoże nam nie tylko lepiej wykorzystać pieniądze, ale także faktycznie rozwijać poszczególne sektory branży.

Uczestnictwo i rozwój branży ważne dla bezpieczeństwa Polaków

Jednym z najważniejszych kierunków rozwoju jest wykorzystanie przemysłu kosmicznego we wzmocnieniu potencjału obronnego państwa. Jak zaznaczył Witold Witkowicz, prezes ICEYE, kosmos już stał się piątą domeną wojskową i konieczne jest szybkie budowanie zdolności obserwacyjnych i przetwarzania danych.

Witold Witkowicz, prezes ICEYE Fot: PTWP

Co ciekawe według dyskutantów, choć wojsko widzi wartość technologii kosmicznych w armii, to jednak akceptacja ryzyka związanego z nowymi technologiami jest wyzwaniem, w konserwatywnej kulturze wojskowej. Jednocześnie wskazywano na potrzebę uproszczenia i dostosowania przepisów prawnych do specyfiki sektora kosmicznego, aby umożliwić szybszy rozwój innowacji.

Pewnym problemem jest także to, że wojsko wymaga infrastruktury krytycznej, danych satelitarnych i technologii o podwójnym zastosowaniu (dual-use), co przekłada się na wzrost budżetów i projektów. A to nie zawsze dla cywilnych podmiotów jest możliwe.

Paweł Wojtkiewicz, prezes zarządu, Związek Pracodawców Sektora Kosmicznego, dyrektor ds. sektora kosmicznego, GMV. Fot: PTWP

Paweł Wojtkiewicz, prezes zarządu Związku Pracodawców Sektora Kosmicznego, dyrektor ds. sektora kosmicznego GMV, wskazał na postępujące zainteresowanie wojska technologiami kosmicznymi.

Wojsko było obecne w sektorze kosmicznym od momentu przystąpienia do ESA, ale teraz świadomość inwestowania jest dużo większa z powodu wojny na Ukrainie – stwierdził Wojtkiewicz.

Pewnym wyzwaniem dla branży jest brak zharmonizowanego systemu zarządzania oraz trudności związane z rocznym finansowaniem („rok do roku”), co utrudnia realizację wieloletnich, ambitnych projektów. Efekt to brak wykorzystania budżetu.

Na przykład w 2025 r. tylko około 38 proc. budżetu Polskiej Agencji Kosmicznej zostało wydatkowane.

Zbysław Ziemacki dyrektor Departamentu Innowacyjności i Polityki Kosmicznej, Ministerstwo Rozwoju i Technologii Fot: PTWP

Zbysław Ziemacki, dyrektor Departamentu Innowacyjności i Polityki Kosmicznej w Ministerstwie Rozwoju i Technologii, przyznał, że system wymaga usprawnień, choć rozwój idzie w dobrym kierunku.

Jak mówił, konieczne jest również lepsze wsparcie dla polskich firm w ramach Europejskiej Agencji Kosmicznej, aby środki nie były rozproszone poza lokalnym rynkiem, przydałaby się również lepsza koordynacja między ministerstwami i agencjami.

Środki dla branży są bowiem coraz większe, trzeba je jednak jak najlepiej wykorzystywać.

Jacek Mandas, wiceprezes zarządu Creotech Instruments. Fot: PTWP

Jacek Mandas, wiceprezes zarządu Creotech Instruments, dodał, że polski przemysł powinien być aktywnie wspierany.

- Jako przedstawiciel przemysłu kosmicznego zwracam się z prośbą, żeby wspierać nasza branże w dążeniach do polskiej misji księżycowej. Decyzje będą podejmowane w tym roku, czy misja będzie. Administracja publiczna na dzień dzisiejszy bez potrzeby dodatkowych środków powinna aktywnie wspierać polski przemysł, żeby misja miała szansę realizacji – powiedział menadżer.