Jak zwiększyć udział polskich firm w zamówieniach publicznych? Rekomendacje dla rządu i samorządów

Zwiększanie udziału polskich firm w prowadzonych przez państwo zamówieniach było jednym z kluczowych tematów podejmowanych podczas ostatniego Europejskiego Kongresu Gospodarczego.

W trakcie licznych sesji i debat przedstawiciele biznesu oraz instytucji publicznych wskazali dotychczasowe osiągnięcia oraz sformułowali konkretne rekomendacje dla publicznych zamawiających.

Wojciech Balczun, minister aktywów państwowych Fot: PTWP

Wojciech Balczun, minister aktywów państwowych: cena musi przestać być wiodącym kryterium

„Zostało to ugruntowane w naszym systemie i świadomości, że najlepiej wybrać najniższą cenę, bo wtedy nikt się do nas nie przyczepi.

My mówimy o czymś innym. Mówimy o wybraniu najkorzystniejszej oferty, w którym cena jest tylko częścią, a musimy patrzeć na inne elementy, takie właśnie jak to, co określiliśmy w ramach local content.”.

Agnieszka Olszewska, prezes Urzędu Zamówień Publicznych Fot: PTWP

Agnieszka Olszewska, prezes Urzędu Zamówień Publicznych: prawo daje szereg instrumentów, które nie są dziś powszechnie stosowane 

„Istnieje wiele instrumentów przewidzianych w prawie zamówień publicznych, które wciąż nie są powszechnie wykorzystywane, choć Urząd Zamówień Publicznych mocno zachęca do ich stosowania. Są one istotne z punktu widzenia wspierania polskiej gospodarki.

Jednym z takich narzędzi są wstępne konsultacje rynkowe, pozwalające jeszcze przed rozpoczęciem postępowania porozmawiać z wykonawcami, dobrze rozpoznać rynek i poznać mocne strony także krajowych przedsiębiorców. Dzięki temu można lepiej przygotować zarówno przedmiot zamówienia, jak i warunki umowy, a cały proces zakupowy prowadzić w sposób świadomy i ukierunkowany na realizację celów ważnych dla państwa”. 

Angelika Cieslowska, prezeska Doraco Fot: PTWP

Angelika Cieślowska, prezeska Doraco: urzędnicy nie mogą bać się wybierania polskich wykonawców

„Definicja local contentu jest potrzebna do tego, żeby urzędnik się nie bał podejmować decyzji (…) Kryteria powinny być konstruowane tak, by umożliwiały polskim firmom wzięcie udziału w pierwszym rozdaniu, a nie jako podwykonawca, poddostawca czy partner. 

Będziemy wymagać od naszych urzędników, pracowników sektora publicznego, żeby stosowali zasady local contentu”.

Marek Mazurek, prezes Izostal Fot: PTWP

Marek Mazurek, prezes Izostalu: zaangażowanie polskich wykonawców na każdym szczeblu procesu inwestycyjnego

„Publiczny zamawiający idzie na łatwiznę. Podpisuje umowę z polską firmą, po czym zapomina, co się dzieje dalej. Tymczasem chodzi właśnie o te małe firmy, o podwykonawców - żeby oni też mieli szansę skorzystać, jako przedstawiciele tzw. local contentu. Tego typu zalecenia powinny być wpisane we wszystkie postępowania przetargowe, które odbywają się pod auspicjami prawa zamówień publicznych”. 

Ireneusz Fafara RK001.jpg

Ireneusz Fąfara, prezes Orlenu: musimy więcej od siebie wymagać po to, żeby stworzyć możliwości rozwoju dla polskich przedsiębiorstw

„Potrzebna jest zmiana podejścia po stronie zamawiających. W Orlenie pracuje 750 kupców - od zarządu i dyrektorów po osoby odpowiedzialne za zamawianie usług i realizację inwestycji. To od nas, wewnątrz organizacji, zależy determinacja do wyjścia ze strefy komfortu. Przez lata działaliśmy według sprawdzonych procedur i utartych schematów, które dobrze funkcjonowały. Dziś jednak sytuacja wymaga innego spojrzenia - większego zaangażowania, większego wysiłku i gotowości do stawiania sobie wyższych wymagań, po to, by tworzyć warunki sprzyjające rozwojowi polskich przedsiębiorstw”.

Cezary Łysenko, członek zarządu, dyrektor operacyjny budownictwa infrastrukturalnego i ogólnego Budimex Fot: PTWP

Cezary Łysenko, członek zarządu, dyrektor operacyjny budownictwa infrastrukturalnego i ogólnego Budimeksu: nie preferencje a budowanie środowiska dla rozwoju polskich firm 

„Local content to nie są preferencje, to nie jest postrzeganie własnego interesu. To budowanie środowiska, które pozwala tak naprawdę poprawić skuteczność, bezpieczeństwo i efektywność kraju. Tak powinniśmy o tym mówić. W ostatnich tygodniach, miesiącach wypaczyliśmy trochę myślenie o local contencie”.

Ilona Deręgowska, wiceprezes Agencji Rozwoju Przemysłu Fot: PTWP

Ilona Deręgowska, wiceprezes Agencji Rozwoju Przemysłu: local content to instynkt samozachowawczy w gospodarce 

"Local content jest odpowiednikiem biologicznego, naturalnego zachowania organizmu, który ma wspierać rozwój, ale jednocześnie unikać niebezpieczeństwa. Local content powinien być stosowany po to, żeby wspierać gospodarkę, wspierać polskie przedsiębiorstwa w realizacji dużych strategicznych przedsięwzięć, zostawiać polskie publiczne środki w tej gospodarce, aby poprzez efekt mnożnikowy działały również w innych miejscach

Jednocześnie powinniśmy unikać niebezpieczeństw związanych z przesadnym czytaniem przepisów, które nie pozwolą nam realizować projektów nie tylko skutecznie, ale też w zgodzie z prawem Unii Europejskiej. W "Kodeksie dobrych praktyk" znajdują się podstawowe założenia, które pozwolą nam taki instynkt samozachowawczy w gospodarce zachować".