Nadeszła "epoka realizmu w energetyce". To nie ekologia będzie rządziła transformacją

• W maju czeka nas wysyp ważnych dokumentów rządowych dotyczących energetyki – zapowiedział podczas sesji "Transformacja - energia dla gospodarki" na Europejskim Kongresie Gospodarczym Wojciech Wrochna, wiceminister energii. 
•  Katarzyna Rozenfeld z PGE oceniła, że przez lata czynnikiem, który hamował transformację sektora dystrybucji energii elektrycznej, był brak środków.
• - Myślę, że jest właściwy moment, żeby zadać sobie pytanie, czy kierunek jest właściwy – komentował transformację Rafał Kasprów z OSGE, przekonując do SMR-ów.
• Luiz Hanania z Grupy Veolia w Polsce, podkreślał, że podczas transformacji w centrum uwagi  musi być efektywność energetyczna.
• W  debacie wzięli także udział Piotr Kuberka z Shell Polska,  Andrzej Modzelewski z E.ON Polska, Tomasz Szamocki z Grupy Enea, Jarosław Wajer z EY i Krzysztof Zawadzki z Taurona.

Transformacja energetyczna w Polsce trwa od lat. Katarzyna Rozenfeld, wiceprezes zarządu ds. operacyjnych PGE, podczas debaty "Transformacja - energia dla gospodarki" na Europejskim Kongresie Gospodarczym, tempo zmian w sektorze wytwarzania uznała za szybkie, wskazując m.in., że PGE w strategii do 2035 r. planuje, iż udział produkcji energii z OZE wzrośnie z 4 proc., do 45 proc.

Zmianę sektora dystrybucji energii elektrycznej hamował brak środków

- Przy czym paradoks polega na tym, że jeżeli odnosimy to do naszej historii, to tempo jest szybkie. Jeżeli spojrzelibyśmy na to, co się dzieje w Europie czy na świecie, można by je uznać za średnie, ale jednak to dużo - komentowała Katarzyna Rozenfeld.

Katarzyna Rozenfeld, wiceprezes zarządu ds. operacyjnych PGE. Fot. PTWP

Transformacja energetyczna nie jest oczywiście ograniczona do wytwarzania energii. Katarzyna Rozenfeld oceniła, że przez lata czynnikiem, który hamował transformację sektora dystrybucji energii elektrycznej, był brak środków.

- Uruchomienie KPO bardzo nam pomogło. Ponad 20 mld zł będziemy mieć na transformację sieci dystrybucyjnych, ale tutaj akurat nie popadałabym w euforię, ponieważ mamy bardzo dużo do zrobienia, jeżeli chodzi o jakość tych sieci - powiedział Katarzyna Rozenfeld.

Katarzyna Rozenfeld zwróciła też m.in. uwagę, że podsektor sprzedaży energii elektrycznej zliberalizowany w 2007 r. charakteryzuje ciągle niewielka liczba zmian sprzedawców energii i to jest obszar, w którym energetyka ma ciągle dużo do zrobienia.

Krzysztof Zawadzki, wiceprezes zarządu ds. handlu Taurona Polska Energia. Fot. PTWP

Z kolei Krzysztof Zawadzki, wiceprezes zarządu ds. handlu Taurona Polska Energia, oceniając, że zmiana w kierunku wytwórczego miksu zeroemisyjnego będzie kontynuowana, zwrócił uwagę, że nie nadąża za nią rozwój sieci.

-  Mam wrażenie, że to jest transformacja dwóch prędkości. Z jednej strony bardzo duży i szybki wzrost OZE w systemie, czyli zmiana miksu energetycznego bardzo wyraźna. Ale element, który nie nadąża trochę za transformacją związaną z miksem energetycznym, to jest infrastruktura sieciowa - komentował Krzysztof Zawadzki.

Krzysztof Zawadzki wymienił kilka ograniczeń, które jego zdaniem powodują, że  infrastruktura sieciowa nie nadąża za miksem energetycznym, a wśród nich niewystarczające zasoby magazynowania energii. 

- I myślę, że to, co nam dzisiaj bardzo doskwiera w kontekście tej drugiej prędkości, to niewystarczające narzędzia dotyczące prognozowania i zarządzania rozproszonymi źródłami wytwórczymi - komentował Krzysztof Zawadzki, który zwrócił też uwagę na związaną z transformacją wielką zmienność cen energii.

Przyspiesza digitalizacja energetyki, wyzwaniem stało się zagospodarowanie energii z OZE 

Tomasz Szamocki, p.o. prezes zarządu spółki Enea Nowa Energia, ocenił, że transformacja energetyczna znalazła się na etapie, który wymaga dużej profesjonalizacji. 

Wskazywał, że obecnie trzeba sięgnąć głęboko do procesów operacyjnych, wejść głębiej w procesy transformacyjne, aby je bardziej dopasować do klientów, do sieci, do posiadanych aktywów wytwórczych, żeby oferować klientom produkty jak najbardziej dopasowane do ich potrzeb.

Tomasz Szamocki, p.o. prezes zarządu, Enea Nowa Energia. Fot. PTWP

- Nie można zapomnieć o obszarze, w którym transformacji zaczyna chyba jeszcze bardziej przyspieszać. To jest digitalizacja energetyki, która jest dzisiaj takim "must have" naszej branży, żebyśmy poszli dalej z transformacją, żebyśmy jej dynamikę utrzymali - komentował Tomasz Szamocki.

Andrzej Modzelewski, prezes zarządu E.ON Polska, zwrócił uwagę, że już obecnie jest wyzwaniem zagospodarowanie energii z OZE, bo - jak wiadomo - operatorzy OZE są ograniczani (tzw. redysponowanie nierynkowe). Wyliczał, że w systemie jest ponad 70 GW zainstalowanej mocy, a w szczycie potrzebujemy maksymalnie 30 GW. 

- Niezmiernie istotne jest, żeby elektryfikować przemysł, elektryfikować, co się da, ponieważ już dzisiaj bardzo dużo mocy zainstalowaliśmy w systemie - mamy się 70 GW,  za chwilę będzie 100 GW i 130 GW, a potrzebujemy póki co 20-30 GW - komentował Andrzej Modzelewski. 

Andrzej Modzelewski, prezes zarządu E.ON Polska. Fot. PTWP

Andrzej Modzelewski podkreślał wagę dbałości o to, żeby w procesie transformacji energia była cenowo konkurencyjna.

- Dużo rozmawiamy na temat klienta, bo dzisiaj klienci w Europie mają ten problem, że energia jest droga. Naszą misją powinno być to, żeby tę energię wytworzyć w jak najtańszych źródłach, przesłać jak najbardziej efektywnie i żeby jak najbardziej zelektryfikować odbiór - komentował Andrzej Modzelewski.  

Efektywność energetyczna musi pozostać w centrum uwagi, do roli ważnych źródeł dyspozycyjnych aspirują SMR-y  

Luiz Hanania, prezes zarządu, dyrektor generalny Grupy Veolia w Polsce, zwrócił uwagę, że ciepłownictwo ma dużo elementów wspólnych z elektroenergetyką i podkreślił, że nowe narzędzia - AI, Machine Learning - pozwalają lepiej integrować różne źródła ciepła.

- Myślę, że jednym z wyzwań, które mamy jest to, żeby ciągle inwestować w modernizację i cyfryzację aktywów oraz operacji, a z  drugiej strony zrobić  transformację źródeł ciepła w taki sposób, żeby  to było pragmatyczne i z najlepszym wykorzystaniem energii pierwotnych - mówił Luiz Hanania.

Luiz Hanania, prezes zarządu, dyrektor generalny, Grupa Veolia w Polsce. Fot. PTWP

Luiz Hanania podkreślił, że należy pracować nad tym, żeby zmniejszyć zużycie energii, żeby działać efektywnie w obszarze energii.

- Efektywność energetyczna musi być w centrum naszej uwagi, bo przez efektywność energetyczną możemy ograniczyć też zasoby, które są potrzebne, żeby gwarantować bezpieczeństwo i satysfakcję klientów - argumentował Luiz Hanania.

Rafał Kasprów, prezes zarządu Orlen Synthos Green Energy, ocenił, że, chyba jest czas na refleksję co do kierunku transformacji energetycznej w Polsce. 

- Nie jest sztuką biec szybko w jakąś stronę, sztuką jest biec we właściwą stronę. I myślę, że  jest właściwy moment, żeby zadać sobie pytanie, czy kierunek jest właściwy – komentował Rafał Kasprów.

Rafał Kasprów wskazywał m.in., że rośnie moc zainstalowana w systemie, ale równocześnie likwidujemy źródła węglowe i - jak ocenił - zaczyna powoli brakować mocy "baseloadowych" w systemie.

Rafał Kasprów, prezes zarządu Orlen Synthos Green Energy. Fot. PTWP

Rafa Kasprów komentował, że globalnie mamy do czynienia z epoką realizmu w energetyce, czyli odchodzenia od  koncepcji związanych głównie z zieloną energetyką w stronę elektronów, które są dostarczane w sposób przede wszystkim zapewniający bezpieczeństwo energetyczne.

- Dla nas takim rozwiązaniem jest budowa floty reaktorów SMR w technologii GE Hitachi. Nie jest to rozwiązanie teoretyczne - mówił Rafał Kasprów, przekonując, że SMR-y to też  recepta na uniknięcie tzw. pułapki  gazowej, czyli uzależnienia energetyki od importowanego gazu. 

Transformacja energetyczna nie przebiega w sposób linearny, władze zapowiadają ważne dokumenty 

Piotr Kuberka, prezes zarządu Shell Polska, komentując kwestie transformacji energetycznej, zwrócił uwagę na wzrost zapotrzebowania na szeroko rozumianą energię.

Piotr Kuberka, prezes zarządu Shell Polska. Fot. PTWP

- Widzimy bardzo dużo inwestycji w OZE, a jednocześnie widzimy  wzrost zapotrzebowania na gaz, na węgiel na poziomie światowym, globalnym. Naszym zdaniem odpowiedzią jest zbalansowany miks energetyczny, ponieważ transformacja energetyczna nie przebiega w sposób linearny - komentował Piotr Kuberka. 

Piotr Kuberka stwierdził, że na transformację energetyczną ma wpływ wiele czynników (ekonomicznych, technologicznych, geopolitycznych), a także specyfika poszczególnych krajów czy regionów.

- Naszym zdaniem, trend jest  nieuchronny i konieczny, czyli generalnie będziemy obserwowali wzrost OZE, ale to nie oznacza, że jednocześnie w drastyczny sposób na poziomie światowym będzie następowało ograniczenie zapotrzebowania na węglowodory - zaznaczył Piotr Kuberka.

Wojciech Wrochna, wiceminister energii, pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej, poinformował, na jakich etapach są prace nad kluczowymi dla energetyki strategicznymi dokumentami.

- KPEiK (Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu - przyp. red.) jest na finalnym etapie prac rządowych. Zostały nam tak naprawdę do przejścia komitety ekonomiczne, Stały Komitet Rady Ministrów i zatwierdzenie finalnie tego programu na poziomie rządowym. Myślę, że to jest kwestia tygodni, kiedy ten projekt finalnie zostanie zaprezentowany - poinformował Wojciech Wrochna.

Wojciech Wrochna, wiceminister energii, pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej. Fot. PTWP

Wojciech Wrochna podał ponadto, że rozpoczęły się wstępne prace nad przyjęciem polityki energetycznej Polski (PEP) i poinformował, że zaktualizowany Program polskiej energetyki jądrowej ma zostać upubliczniany już wkrótce.

- Będziemy ten dokument pokazywać zaraz po weekendzie majowym. Tak samo gotowa jest mapa drogowa, która jest kompatybilna z dokumentem głównym. Maj to będzie istotny wysyp dokumentów rządowych – zapowiedział Wojciech Wrochna.

Transformacja energetyczna ma różne oblicza, ekonomika skali została złamana, coraz więcej odbiorców bierze energetykę w swoje ręce 

Jarosław Wajer, lider działu energetyki w Polsce i regionie CESA, Partner EY, podkreślił, że transformacja energetyczna ma różne oblicza, że w USA wygląda inaczej niż w Europie, która jest importerem netto energii.

Jarosław Wajer, lider działu energetyki w Polsce i regionie CESA, Partner, EY Fot. PTWP

- Jednym z celów było to, żebyśmy byli samowystarczalni. Oczywiście doszły dodatkowe cele takie jak klimat i nowe technologie, które pokazały, że ekonomika skali została złamana, czyli wcale nie musi być tak, że duży blok energetyczny będzie tańszy od małych źródeł - komentował Jarosław Wajer. 

Jarosław Wajer zwrócił m.in. uwagę, że oczekiwane jest zwiększenie zapotrzebowania na energię elektryczną  m.in. za sprawą rozwoju sztucznej inteligencji, a także, że rosną  wyzwania związane z kosztami energii, bo - jak wskazał - w polskim kontekście cena energii blokuje przemysł.

- Mamy zliberalizowany obrót, ale jednym z zagrożeń dla spółek obrotu  jest to, że ten sektor za wolno się zmienia. Mamy coraz większą grupę klientów, którzy wzięli sprawy w swoje ręce - są autoproducentami, prosumentami, podpisali umowy PPA i wcale nie ze spółkami energetycznymi – komentował Jarosław Wajer.