Skąd pieniądze na transformację? Spór o zyski spółek energetycznych rozgorzał na nowo

KŚ • 2026-02-10 06:00
Wydatki na sieci energetyczne od lat są punktem spornym. Nie inaczej było podczas debaty w ramach EEC Trends, gdzie doszło do konfrontacji pomiędzy doradczynią prezydenta a szefami spółek energetycznych. Powód? Zyski firm i ich reinwestowanie. 


Od lewej: Wanda Buk (doradczyni prezydenta RP), Bartosz Krysta (członek zarządu Enea ds. handlowych), Grzegorz Lot (prezes Taurona)
  • Czy spółki powinny mieć niższy WACC (Weighted Average Cost of Capital - średni ważony koszt kapitału) tak, jak zaproponował w swoim projekcie prezydent? Jego doradczyni, Wanda Buk, twierdzi, że tak.

  • Nie zgadzają się z tym przedstawiciele największych koncernów energetycznych, którzy brali udział w panelu "Energia, transformacja, gospodarka" podczas konferencji EEC Trends.

  • Wydatki na sieci od lat pozostają punktem spornym, bo z jednej strony są niezbędne, z drugiej to kosztowne przedsięwzięcia.

  • VII edycja konferencji EEC Trends była prologiem do szerszej dyskusji dotyczącej przyszłości polskiej gospodarki, która nastąpi podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego (EEC, 22-24 kwietnia, Katowice).

W trakcie rozmów o szansach i obecnym stanie sektora energetycznego, pełnomocnik rządu i wiceminister energii Wojciech Wrochna wskazał na pewien paradoks: ceny energii w kraju już są wysokie, a wciąż mamy ogromne potrzeby inwestycyjne. Kolejne miliardy złotych trzeba wydać m.in. na nowe źródła wytwórcze, a to przełoży się zawsze na końcową cenę na rachunku.

- To, gdzie jesteśmy dzisiaj jest też efektem tego, czego nie robiliśmy przez ostatnie dziesięciolecia. Polska gospodarka nie wytrzyma opóźnień - przekonywał przedstawiciel rządu.

Wtórował mu w tym prezes Polskich Sieci Elektroenergetycznych Grzegorz Onichimowski, który nalegał przy okazji, by na każdym poziomie (przesyłu i dystrybucji) było jasne, jakie będą powstawały aktywa wytwórcze.

Chodzi o to, aby nie budować bez sensu, bo inaczej będą to olbrzymie koszty osierocone, którymi obciążymy całą gospodarkę - zaznaczył Onichimowski.

Uwaga na WACC. Prezydencki pomysł a perspektywa spółek

Doradczyni prezydenta Wanda Buk, związana w przeszłości m.in. z Polską Grupą Energetyczną, wywołała natomiast temat WACC (średnioważonego kosztu kapitału) i jego roli w planach inwestycyjnych polskich spółek dystrybucyjnych. Wróciła w ten sposób do pomysłu prezydenta Karola Nawrockiego, aby ograniczyć stopę zwrotu z dystrybucji, dzięki czemu ceny dla odbiorców mogłyby ulec zmniejszeniu.

Zdaniem Buk polskie spółki mają najwyższy zwrot z zainwestowanego kapitału w Unii Europejskiej (ponad 11 proc.), gdy w Niemczech czy Danii jest to od 4 do 5 proc.

Te ogromne marże notowane przez spółki dystrybucyjne to nie są środki, które są inwestowane w sieci, tylko są wpłacane spółkom-matkom w dywidendach. Zracjonalizowanie tego zwrotu (...) w okolicach 7 proc. realnie przekłada się na obniżenie cen - powiedziała doradczyni prezydenta.

Z tym stanowiskiem zdecydowanie nie zgodził się Bartosz Krysta, członek zarządu Grupy Enea ds. handlowych. - W grupie Enea niemal 100 proc. zysku dystrybucji jest reinwestowane w sieci. To nie są pieniądze "przejadane" - zapewnił.

- Koszt kapitału (WACC) w Polsce jest wyższy ze względu na ryzyko kraju i stopy procentowe. Obniżenie zwrotu z kapitału w dystrybucji poniżej 7 proc. spowodowałoby brak zdolności do inwestowania - ripostował Krysta.

Również Grzegorz Lot, prezes grupy Tauron, nie zostawił tego bez komentarza. Ocenił, że obniżenie WACC z 9 na 7 proc. dałoby oszczędności rzędu 30 zł rocznie dla pojedynczego klienta.

- Tauron ma kilkanaście miliardów długu właśnie przez inwestycje, a dywidendy wewnątrzgrupowe to tylko mechanizm zarządzania gotówką - zapewnił.

Inwestycje przynoszą zmiany

Tomasz Wolanowski, wiceprezes zarządu ABB zwrócił uwagę na inny aspekt inwestycji, które już poczyniono, a są mniej doceniane. Chodzi o stale malejącą liczbę przerw dostaw energii elektrycznej.

Transformację najlepiej widać po wskaźniku przerw w dostawach, który drastycznie spadł - mówił Wolanowski.

Zaznaczył przy tym, że przecież zmienił się i sam system. Miejsce takich wielkich jednostek, jak na przykład Elektrownia Bełchatów, zajmują te o mniejszej mocy, liczniejsze i bardziej rozproszone.

Prezeska Urzędu Regulacji Energetyki Renata Mroczek stanęła na koncyliacyjnym stanowisku podczas dyskusji o WACC i zwrocie inwestycji.

- My nie obrażamy się na to, że polskie spółki są efektywne finansowo i zarabiają. Od tego są. Tylko należy dbać o to, aby te pieniądze wracały do systemu - podkreśliła.

W panelu "Energia, transformacja, gospodarka" podczas EEC Trends wzięli udział: Wanda Buk, doradczyni Prezydenta RP; Bartosz Krysta, wiceprezes ds. handlowych, Enea SA; Grzegorz Lot, prezes zarządu, Tauron Polska Energia Spółka Akcyjna; Renata Mroczek, prezes, Urząd Regulacji Energetyki; Grzegorz Onichimowski, prezes zarządu, Polskie Sieci Elektroenergetyczne SA; Tomasz Wolanowski, wiceprezes zarządu, ABB w Polsce; Wojciech Wrochna, sekretarz stanu w Ministerstwie Energii, pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej.

Zobacz zapis dyskusji:

 

Google Play
Pobierz aplikację Europejskiego Kongresu Gospodarczego na swój telefon
App Store
Pobierz aplikację Europejskiego Kongresu Gospodarczego na swój telefon
App

Aplikacja mobilna EEC

Pobierz oficjalną aplikację mobilna Europejskiego Kongresu Gospodarczego. Aplikacja zapewnia kompleksową obsługę uczestników kongresu oferując wygodny dostęp do wszystkich najważniejszych informacji i funkcji.