Wyścig o suwerenność AI. "Polska ma kompetencje, zasoby i potencjał"

Nikola Bochyńska • 2026-01-28 15:23
Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji przedstawiła kluczowe rekomendacje, których celem ma być budowa suwerenności technologicznej AI. - Polska ma kompetencje, potencjał intelektualny i zasoby, by kształtować rozwój sztucznej inteligencji w sposób odpowiedzialny i zgodny z naszym interesem publicznym – komentuje prezes PIIT Andrzej Dulka.
Jak suwerenność technologiczna AI powinna wyglądać w praktyce?
  • PIIT publikuje strategiczne rekomendacje, które mają wzmocnić suwerenność technologiczną Polski w obszarze sztucznej inteligencji i przygotować państwo na dynamicznie zmieniające się realia cyfrowe.
  • Polska ma realny potencjał, a według prezesa PIIT Andrzeja Dulki także kompetencje, kapitał intelektualny i zasoby, które pozwalają rozwijać AI odpowiedzialnie i zgodnie z krajowym interesem publicznym.
  • Już 9 lutego w Warszawie odbędzie się konferencja EEC Trends. Jedna z debat: „Cyfrowi, suwerenni, bezpieczni” będzie dotyczyła właśnie suwerenności cyfrowej. Wśród gości znajdzie się wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski. Trwa rejestracja na to wydarzenie.

Komitet Przełomowych Technologii Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji (w skład którego wchodzą: dr Izabella Krzemińska, Borys Stokalski, Piotr Brzyski oraz Maciej Lewandowski) pochylił się nad kwestią budowania suwerenności technologicznej Polski i przygotował scenariusze jej implementacji w obszarze AI.

Autorzy ekspertyzy poprzez suwerenność technologiczną rozumieją: „zdolność do niezakłóconego zabezpieczenia, funkcjonowania i rozwoju państwa na wszystkich polach, gdzie zasadnicze znaczenie odgrywa technologia i związane z nią zasoby: kompetencje, infrastruktura, dane, prawa własności intelektualnej”.

Podstawą jest także zapewnienie wspomnianej zdolności także w sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak np. katastrofy, zaburzenia w globalnych łańcuchach dostaw, kryzysy polityczne, konflikty zbrojne.

Suwerenność można definiować na wielu polach m.in. infrastruktury logistyczno-transportowej, systemu finansowego, energetycznego czy łączności, ale i badań naukowych czy rozwoju produktów cyfrowych.

Co z suwerennością AI?

Zdaniem ekspertów PIIT, strategiczne zastosowania sztucznej inteligencji w sektorach takich jak energetyka, transport, zdrowie, bezpieczeństwo i przemysł „mogą stać się podstawą stabilnego systemu innowacji oraz budować przewagę konkurencyjną całej gospodarki”.

Rozwój AI musi być oparty na otwartych standardach i narzędziach zapewniających transparentność, bezpieczeństwo i zastępowalność komponentów technologicznych. Jako kluczowe zasoby, służące realizacji budowy niezależności krajowych narzędzi AI wskazano na wiedzę, dane, infrastrukturę obliczeniową oraz komponenty technologiczne.

Wśród rekomendacji znalazło się m.in. powołanie bastionu operacyjnego - stałej struktury odpowiedzialnej za monitorowanie poziomu suwerenności, nadzór nad infrastrukturą obliczeniową, prowadzenie piaskownic innowacji oraz wspieranie rozwoju kompetencji. Równolegle – według członków PIIT – potrzebna jest zmiana Krajowych Ram Interoperacyjności w kierunku Krajowych Ram Suwerenności Technologicznej.

Suwerenność, ale nie izolacja

PIIT zaznacza, że suwerenność technologiczna nie powinna jednocześnie oznaczać dążenia do izolacji od globalnych ekosystemów technologicznych.

„Istotą suwerenności jest zdolność państwa do podejmowania samodzielnych decyzji, zachowania kontroli nad danymi i infrastrukturą oraz zapewniania ciągłości działania nawet w sytuacjach kryzysowych” – wskazali eksperci w swoim raporcie.

Jak dodali, ich zdaniem w przypadku Polski dobrym kierunkiem byłaby suwerenność systemowa (oparta na multisourcingu, otwartych standardach i interoperacyjności).

Suwerenność technologiczna nie oznacza dążenia do pełnej samowystarczalności, lecz budowanie zdolności do podejmowania decyzji na własnych warunkach. Polska ma kompetencje, potencjał intelektualny i zasoby, by kształtować rozwój sztucznej inteligencji w sposób odpowiedzialny i zgodny z naszym interesem publicznym – komentuje prezes PIIT Andrzej Dulka w przekazanym WNP stanowisku.

Dlatego – jego zdaniem – by wykorzystać polski potencjał, trzeba postawić na stabilne ramy instytucjonalne, inwestycje w kompetencje oraz infrastrukturę umożliwiającą budowę i rozwój technologii na europejskim poziomie.

Współpraca z partnerami międzynarodowymi powinna opierać się na równowadze, a nasze zasoby technologiczne muszą stanowić realną wartość w tych relacjach - podkreśla Andrzej Dulka.

Izba – w oparciu o przygotowane przez siebie rekomendacje – ma dalej działać na rzecz polityk publicznych w obszarze sztucznej inteligencji.