NBP chce dyscyplinować członków RPP

NBP przygotował swoisty kodeks "Dobrych praktych", w którym znalazły się wytyczne dla członków Rady Polityki Pieniężnej (RPP). Pojawiły się pytania o zakres kontroli banku centralnego.

• Zaprezentowany dziś katalog dobrych praktyk zawiera wiele rozwiązań, które - jeśli zostaną wprowadzone w życie - oznaczają w praktyce kontrolę nad aktywnością członków RPP.
• Prezes NBP będzie każdorazowo musiał udzielić zgody na spotkanie członka RPP z inwestorami i analitykami
• W spotkaniu ma uczestniczyć pracownik Departamentu Generalnego NBP, który musi sporządzić notatkę służbową
• Członkowie RPP mają się powstrzymać od opisywania swoich osobistych poglądów dotyczących polityki pieniężne.
• O roli Narodowego Banku Polskiego w prowadzeniu polityki pieniężnej państwa będziemy rozmawiać podczas sesji w trakcie XV Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach w dniach 24-26.04.2023 r.

Projekt zaleceń dotyczących kontaktów członków Rady Polityki Pieniężnych z analitykami rynków finansowych i inwestorami został zebrany i przygotowany w ramach skodyfikowanych "Dobrych praktyk kontaktów członków RPP z inwestorami i analitykami finansowymi". Wynika z nich szereg szczegółowych rozwiązań, które w ogólnym ujęciu sprowadzają się do tego, że Departament Generalny ma  mieć pełną, bieżącą informację w kalendarz spotkań niezależnych członków decydujących o polityce pieniężnej państwa, w tym zwłaszcza o poziomie stóp procentowych.

Od kilku miesięcy wprowadzona została praktyka, że na konferencjach prasowych po posiedzeniu RPP wyłącznie prezes NBP Adam Glapiński prezentuje swoje opinie i prognozy, a także odpowiada na pytania zadawane przez dziennikarze. Inni członkowie zostali pozbawieni tej możliwości. 

Dodatkowo troje członków wybranych w minionym roku do RPP z ramienia Senatu publicznie prezentuje odmienne poglądy na temat walki z inflacją i strategią zamrożenia poziomu stóp procentowych na poziomie 6,75 procent. To wzbudza irytację i zdenerwowanie ze strony szefa Banku Centralnego, który wielokrotnie próbował przywoływać członków Rady do powstrzymania się od bieżących komentarzy i uwag.

NBP zamierza dyscyplinować członków RPP i ustalać miejsca i godziny spotkań z analitykami i inwestorami

Wydaje się to jednak trochę zaskakujące bowiem sam NBP, zgodnie z ustaloną procedurą, publikuje co prawda z kilkutygodniowym opóźnieniem wyniki głosowania w trakcie posiedzeń, z którym można natychmiast wywnioskować kto był za, a kto przeciw podwyżkom lub proponowanym obniżkom stóp procentowych.

Zaprezentowany dziś katalog dobrych praktyk zawiera wiele rozwiązań, które - jeśli zostaną wprowadzone w życie - oznaczają w praktyce kontrolę nad aktywnością członków RPP. 

- W celu ujednolicenia zasad i trybu kontaktów członków RPP z inwestorami i analitykami finansowymi ustalono, że zaproszenie na spotkanie lub prośba o spotkanie z członkami RPP powinny być kierowane wyłącznie ze wskazaniem NBP jako adresata takiej korespondencji w formie elektronicznej, za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres sekretariatu co najmniej 5 dni przed proponowaną datą spotkania- czytamy w projekcie NBP

Obsługę spotkania ma zapewnić Dyrektor Generalny NBP, który poinformuje członków RPP o terminie spotkania, ze spotkania pracownik departamentu wyznaczony do obsługi danego spotkania sporządzi notatkę.

Prezes NBP Adam Glapiński sam będzie wyznaczał członków RPP, którzy będą mogli się spotykać z analitykami i inwestorami Fot. mat.pras.

We wniosku mają zostać także wskazani uczestnicy po stronie inicjującej oraz nazwisko członka lub członków a także temat lub tematy spotkania oraz propozycję poruszanych tematów. Najważniejszy jest jednak punkt mówiący, że zgodę na udział członków RPP w takich spotkaniach ma wyrażać przewodniczący RPP, czyli prezes NBP Adam Glapiński. Ma też wyznaczać do obowiązkowego udziału w spotkaniu innego członka RPP oprócz tego, którego zaprosili inwestorzy.

Członkowie mają się powstrzymać od opisywania swoich osobistych poglądów dotyczących polityki pieniężnej podczas spotkania z inwestorami i analitykami finansowymi, jeżeli mieliby oni osiągnąć korzyści finansowe z pozyskania tych informacji.

To brzmi trochę jak sugerowanie, że członkowie RPP przekazują publicznie informacje, które są objęte tajemnicą państwową lub służbową jednak do tej pory nie przedstawiono żadnych dowodów, że mogło w ostatnim okresie mogło dojść do takich przykładów.

Spotkania z analitykami i inwestorami muszą być wcześniej akceptowane przez prezesa Adama Glapińskiego

Dziś do tej sprawy odniósł się członek Rady Ludwik Kotecki, który w wypowiedzi dla mediów powiedział, że "jest to ograniczenie pracy członków RPP w tym w ustalaniu z kim, gdzie i o której godzinie mogą się spotykać".

Podobne uwagi przekazała Joanna Tyrowicz, która stwierdziła, że "choć te zapisy wyglądają na z grubsza rozsądne, szczegóły czynią je kuriozalnym i absurdalnymi. Trudno dla nich znaleźć uzasadnienie".

Sytuacja jest o tyle paradoksalna, że nadal będą możliwe spotkania ze studentami, przedstawicielami samorządów, organizacji pracodawców. Wykłady publiczne także nie będą zabronione.

W ciągu kilku godzin po ukazaniu się założeń NBP dobrych praktyk rozpoczęła się publiczna dyskusja na ten temat, która  zdaniem twórców projektu zdeformowały pierwotne, słuszne normy. Dlatego też opublikowano uzasadnienie, które miało być odpowiedzią na ataki skierowane na NBP.

Jako element potwierdzający słuszność wprowadzonych zmian przytoczono przykład zapisów jakie obowiązują członków Amerykańskiej Rezerwy Federalnej (FED). Dla zobrazowania sytuacji podano, że w Stanach Zjednoczonych następujące kontakty nie są uznawane za zgodne z określonymi zasadami. Ujawnianie informacji na jakikolwiek forum, ujawnianie lub opisywanie poglądów innych osób wyrażonych na posiedzeniu komitetu otwartego rynku na jakimkolwiek forum.

Odwoływanie się do zapisów Amerykańskiej Rezerwy Federalnej jest mocno naciągnięte

Nie wolno także przewidywać działań FED przed podjęciem decyzji, a prywatne spotkania z wybranymi klientami jednostki nastawionej na zysk poświęcone omówieniu polityki pieniężnej. 

I tutaj jest pełna zgoda, wydaje się, że nikt takich ograniczeń nie neguje. Do tego dołożono zestaw pozycji, które w ocenie FED są dopuszczalne i zgodne ze wszystkimi standardami. Przykłady przytoczone przez NBP są jednak zdecydowanie mniej rygorystyczne niż te obowiązujące w Stanach Zjednoczonych.

Mowa jest o prelekcjach na wyższych uczelniach, podczas konferencji lub spotkań sponsorowanych przez stowarzyszenia obywatelskie lub branżowe takie, jak izby handlowe lub stanowe lub krajowe związki banków. Możliwe są także kontakty z mediami, gdzie przedstawia się poglądy osobiste dotyczące polityki pieniężnej. 

-Prywatne spotkanie z bankowcami, przedstawicielami określonej branży lub organizacji pracowniczej- służące zebraniu informacji o osobistych poglądach członka dotyczących polityki pieniężnej, chyba, że te poglądy zostały wcześniej wyrażone w jego wypowiedziach publicznych. Jeżeli to możliwe, w spotkaniu takim powinna uczestniczyć specjalista do spraw informacji publicznej lub inny pracownik Rezerwy Federalnej- czytamy w zaleceniach FED

Szef FED Jerome Powell nie ingeruje w kalendarz poszczególnych członków

Dla porównania amerykańska wykładnia obowiązków członków Rezerwy Federalnej nie ma mowy o tym, że to przewodniczący FED Jerome Powell ma wyznaczać gdzie i kiedy kto ma się z kim spotykać. Nie ma także żadnych wskazań o konieczności wysyłania wcześniej listy uczestników spotkań, ani także tematów rozmów. 

Bez względu na poziom napięcia w RPP cały czas najważniejsza jest kolegialna współpraca wszystkich członków na rzecz ograniczenia inflacji i kreowania polityki pieniężnej. Im mniej emocji tym lepiej dla obywateli, którzy mają kredyty hipoteczne i konsumpcyjne. Ważne, aby wszyscy prowadzący działalność gospodarczą wiedzieli jaka będzie polityka finansowa banków.