Od dekarbonizacji nie ma odwrotu i banki wiedzą, jak na tym zarobić

- Przyjęta strategia banku zakłada, że do 2025 roku zrównoważone aktywa będą stanowiły minimum 10 procent portfela - mówi w rozmowie z WNP.PL przewodnicząca rady nadzorczej BNP Paribas Banku Polskiego Lucyna Stańczak-Wuczyńska.

• Zrównoważony rozwój jest konieczny i staje się elementem budowania wartości spółek.
• Bank BNP Paribas Polska ma aspiracje utrzymania pozycji lidera zrównoważonych finansów, mówi w rozmowie z WNP.PL przewodnicząca rady nadzorczej BNP Paribas Banku Polskiego Lucyna Stańczak-Wuczyńska.
• Polski biznes musi dążyć do zeroemisyjności, inaczej przestanie być konkurencyjny.
• BNP Paribas Bank Polska to bank uniwersalny, notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie, będący częścią międzynarodowej grupy bankowej BNP Paribas.
• O roli instytucji finansowych w zielonej rewolucji będziemy rozmawiać podczas sesji "Sektor bankowy" w trakcie XV Europejskiego Kongresu Gospodarczego, który odbędzie się 24-26 kwietnia w Katowicach.

W minionym roku Bank BNP Paribas udzielił pożyczek na ponad 2,7 miliarda złotych na projekty dotyczące inwestycji w ramach zrównoważonego rozwoju. Czy w najbliższym czasie takie działania będą jedną z najważniejszych sfer działania banku?

- Zrównoważony rozwój jest dziś koniecznością i staje się nieodłącznym elementem budowania wartości spółek. W 2022 r. Bank BNP Paribas ogłosił strategię GObeyond na lata 2022-2025. Integruje ona cele z zakresu zrównoważonego rozwoju z celami biznesowymi.

To ważny sygnał dla interesariuszy - pracowników, dostawców, klientów czy akcjonariuszy - wskazujący na istotność podejmowanych od lat działań ESG (ang. Environmental, Social, Governance - zarządzanie środowiskowo-społeczne - dop. red.) we wszystkich obszarach działalności banku. Strategia ta zakłada, że do 2025 roku zrównoważone aktywa będą stanowiły minimum 10 procent portfela.

Bank ma aspiracje utrzymać pozycję lidera zrównoważonych finansów w Polsce budowaną przez ostatnie lata. Szczególną uwagę bank zwraca na cele związane z rozwojem oferty zrównoważonych produktów. Ambicje w zakresie ich sprzedaży wpisane są w cele całej wyższej kadry menedżerskiej, a w przypadku poszczególnych linii biznesowych kolejno kaskadowane na zespoły sprzedażowe.

Cała kadra menedżerska BNP Paribas jest zaangażowana w rozwój oferty bankowej na zrównoważone inwestycje

- Bank chce być partnerem swoich klientów we wszystkich obszarach ich transformacji energetycznej, jako dostawca finansowania, doradca, zarządzający funduszami, przy wspieraniu analizy i planów dekarbonizacyjnych.

W ciągu ostatnich lat Bank BNP Paribas znacząco rozbudował własne zaplecze merytoryczne, a także zatrudnił inżynierów i ekspertów w zakresie efektywności energetycznej, którzy wspierają klientów banku w transformacji energetycznej. Bank wprowadził do oferty zrównoważonych produktów korporacyjnych ESG Rating-Linked Loan dla klientów MŚP i korporacyjnych, w którym wysokość marży skorelowana jest z poprawą ich ratingu ESG, kredyty powiązane ze zrównoważonym rozwojem (Sustainability-Linked Loans), które bank z powodzeniem oferuje firmom z różnych branż i wiele innych. To jest jeden z priorytetów banku na najbliższe lata.

Czy polskie firmy mają świadomość, że należy wprowadzić jak najszybciej zielone inwestycje, bo to gwarantuje ich konkurencyjność na rynkach międzynarodowych?

- Patrząc z perspektywy europejskiej, dekarbonizacja jest kierunkiem, od którego nie ma dziś odwrotu. Zielony Ład, pakiet Fit for 55, cele klimatyczne UE, a ostatnio program RepowerEU, który jest odpowiedzią Unii Europejskiej na inwazję Rosji na Ukrainę, przyspieszają transformację energetyczną w Europe i stawiają bardzo ambitne cele w obszarze energetyki odnawialnej i celów energooszczędnych.

- Wchodzą w życie nowe regulacje i dyrektywy obejmujące wszystkie obszary gospodarki (zrównoważone budownictwo, dekarbonizację rolnictwa, elektromobilność, zielony przemysł, gospodarkę obiegu zamkniętego, ograniczenie zużycia sporowców, nowe paliwa) - wszystko to będzie wpływać na konkurencyjność polskiej gospodarki, bo stawia przed polskimi firmami konkretne wymagania. Zmiany te będą miały wpływ również na zagraniczne inwestycje w Polsce (FDI), siłę polskiego eksportu i wiele innych kwestii. Wyzwanie polega na tym, żeby świadomość tych zmian wśród polskich firm była powszechna.

Nowe dyrektywy unijne wymuszą działania dekarbonizacyjne w polskich firmach

- Sądzę, że firmy będą zmuszone podjąć istotny wysiłek edukacyjny lub wzmocnić swoje zespoły kompetencyjnie w zakresie ESG w najbliższym czasie, bo stan wiedzy obecnie jest nierówny. Z raportu "Koszty i wyzwania ESG", który został przygotowany przez Polskie Stowarzyszenie ESG we współpracy z IBRiS oraz firmą badawczą Quality Watch, wynika niestety, że 53 procent spółek nie miało do czynienia z pojęciem ESG.

W badaniu "Rady nadzorcze wobec zmian klimatu", które przeprowadziliśmy w ramach Chapter Zero Poland, większość spółek ocenia kompetencje w tym zakresie wśród członków zarządów i swoich rad nadzorczych jako zbyt małe. Nie są to dobre wiadomości.

Tutaj należy dodać, że istotna jest też kwestia emisji CO2 w ramach łańcucha dostaw (tzw. scope 3 emissions), które zgodnie z wymaganiami ISSB (International Sustainability Standards Board) wymagają wyliczenia i raportowania.

W przypadku wielu przedsiębiorstw (spoza sektora energetycznego), zwłaszcza z rozbudowanym łańcuchem dostaw, scope 3 emission może stanowić nawet 80-90 procent emisji CO2 (emisji generowanej przez dostawców i partnerów biznesowych). Już dzisiaj przedsiębiorstwa, liderzy rynkowi zwracają się do swoich dostawców z pytaniem o ich historię dekarbonizacyjną i plany na najbliższe lata. Jeśli dostawca nie będzie miał jednoznacznego planu, to istnieje ryzyko, że straci konkurencyjność i wypadnie z łańcucha dostaw.

Firmy, które mają świadomość tych wymagań, mają swoje plany dekarbonizacyjne, w takim procesie będą bardziej konkurencyjne i to zarówno duże, jak też małe i średnie przedsiębiorstwa.

Czy spowolnienie gospodarcze występujące w Polsce spowoduje przesunięcie cyklu inwestycyjnego w zielone projekty?

- Nieco inaczej rozumiem ten związek przyczynowo-skutkowy. Pierwsza sprawa to sytuacja makroekonomiczna w kraju i polityka monetarna NBP, gdzie jednym z narzędzi walki z inflacją jest podwyższanie stóp procentowych, co w konsekwencji ma wpływ na apetyt na kredyt i na zewnętrzne finansowanie w ogóle. Przyczyną spowolnienia inwestycji (w tym dekarbonizacyjnych), odkładania ich w czasie, będzie więc podwyższony koszt kredytów i tak się rzeczywiście dzieje.

Natomiast druga kwestia to dążenie do dekarbonizacji jako cel transformacji energetycznej. Jako członek Unii Europejskiej Polska jest częścią tej transformacji. W skali globalnej niemal 30 procent firm zadeklarowało swoje cele zeroemisyjności do roku 2050.

Jeżeli chodzi o sektor finansowy, w ramach wielu porozumień ("UN NZBA" Net-Zero banking Alliance, NZAO - Net-Zero Asset Owners Alliance czy Climate Action 100+) praktycznie już połowa instytucji finansowych wprowadza u siebie cele dotyczące ich portfeli aktywów i oceny ryzyka kredytowego pod tym kątem.

Plany rozwojowe muszą uwzględniać energooszczędne inwestycje

- Jest więc konieczne, aby przedsiębiorcy w Polsce patrzyli na swój plan inwestycyjny również pod kątem jego wpływu na środowisko, ocenili, jakie energooszczędne inwestycje chcą podjąć np. w sektorze budowlanym czy rolniczym, nie wspominając o działalności przemysłowej, gdzie ograniczenie zużycia energii i ciepła będzie miało wpływ na ich długoterminową konkurencyjność.

Warto też pamiętać, że przedsiębiorstwo na takie projekty może otrzymać lepsze warunki kredytowe lub dofinansowanie, najczęściej z programów unijnych. Po stronie banków jest duża konkurencja, żeby takie zielone projekty finansować.

Projekty inwestycyjne (bankowalne), które charakteryzują się pozytywnym wpływem na środowisko naturalne, są energooszczędne, redukują emisję gazów cieplarnianych czy są zgodne z zieloną taksonomią EU, mają szanse na lepsze warunki kredytu. Co więcej, szansą jest dostęp do ogromnej puli programów pomocowych.

Dla przykładu, Bank BNP Paribas dysponuje szeregiem dostępnych narzędzi, takich jak Program "Czyste powietrze", kredyt z premią BGK dla wspólnot mieszkaniowych, program Ekofirma z zyskiem, zielone hipoteki i wiele innych. Finansowanie z różnych źródeł jest bardziej osiągalne i atrakcyjne, a jego kwota może być bardzo znaczna.

Unijna polityka Zielonego Ładu - nowe przepisy unijne w ramach pakietu Fit for 55, trendy konsumenckie, które tym zmianom towarzyszą, z pewnością będą istotnie motywować przedsiębiorstwa do takich inwestycji.