Zasoby przyszłości i jak z nich korzystać mądrze. Dlaczego 3W?

Co - poza literą W - łączy wodę, wodór i węgiel? Dlaczego biznes powinien stawiać na 3W? Zorganizowana w ramach XIV Europejskiego Kongresu Gospodarczego debata poświęcona inicjatywie banku BGK przerodziła się w dyskusję o trendach kształtujących relację gospodarka-środowisko oraz przegląd innowacyjnych, zielonych technologii.

• Z  „zasobów życia” trzeba korzystać rozsądnie z myślą o przyszłych pokoleniach – tak zdefiniowano cel sztandarowej inicjatywy Banku Gospodarstwa Krajowego. 
• Woda, wodór i czyste technologie węglowe stanowią treść tej inicjatywy – chodzi przede wszystkim o wsparcie świata nauki i biznesu w rozwoju nowoczesnych technologii stosowanych m.in. w przemyśle, energetyce, medycynie. 
• Inwestycje w obszarze 3W to potencjalne korzyści dla biznesu i dla zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego.
  

W dyskusji wzięli udział przedstawiciele firm, które swój pomysł na biznes wiążą z jednym z zasobów firmujących inicjatywę 3W. Przedstawiono technologie, ich rynkowy potencjał, a przede wszystkim wpływ na środowisko i zrównoważony rozwój gospodarki.

- Mówimy o zmianach nieuchronnych. Nasza cywilizacja znalazła się na zakręcie. Rozwijaliśmy się bez refleksji co do wykorzystania zasobów, nie zastanawialiśmy się, kiedy się wyczerpią i jak się mogą odnawiać - tak Adam Żelezik, dyrektor Biura Inicjatyw Strategicznych Banku Gospodarstwa Krajowego wprowadzał w tematykę debaty. - W aktualnym kontekście geopolitycznym nasza inicjatywa 3W nabiera dodatkowego znaczenia wobec misji banku, którą jest wspieranie zrównoważonego rozwoju kraju. 

Adam Żelezik, dyrektor Biura Inicjatyw Strategicznych Banku Gospodarstwa Krajowego, wprowadzał w tematykę debat. (Fot. PTWP)

Dlaczego akurat te 3W? Bo to, jak wyjaśnił Żelezik, zasoby w dużym stopniu wobec siebie synergiczne. Technologie węglowe pomagają uzyskać odpowiednie parametry wody, z której w procesie elektrolizy otrzymujemy wodór.

Retencja i podnoszenie jakości wód, wodór wytwarzany w oparciu o zielone źródła energii jako czyste paliwo przyszłości oraz nowe zastosowania węgla w budownictwie, farmakologii czy przemyśle kosmicznym - te i podobne aktywności wchodzą ze sobą w logiczne związki, a to, jak podkreślano w trakcie debaty, pozwala wspierać je w ramach jednego programu.

Samowystarczalna farma w mieście

- W odpowiedzi na megatrend wiążący się z odpowiedzialnością wobec naszej planety, opracowaliśmy z naszym norweskim partnerem nowoczesne systemy produkcji żywności w obiegu zamkniętym - opisywała Katarzyna Pala, prezes zarządu Food4Future Technologies. - Dzięki temu w minimalnym stopniu wpływamy na środowisko, a żywność ta, bez sztucznych dodatków, jest naprawdę zdrowa.

Katarzyna Pala, prezes zarządu Food4Future Technologies.(Fot. PTWP)

Pala oceniła obecną sytuację w sektorze produkcji żywności jako „prawdziwą rewolucję” wywołaną przez pandemię, a obecnie przez skutki wojny w Europie, zaburzenia łańcuchów dostaw i faktyczny kryzys bezpieczeństwa żywnościowego w świecie. Systemy i technologie wprowadzane przez Food4Future Technologies to odpowiedź na te wyzwania, porównywalne z kryzysem klimatycznym czy energetycznym. Prezes firmy podała też przykłady – samowystarczalne farmy zlokalizowane blisko aglomeracji, przez co zmniejsza się ślad węglowy żywności, a farmy zużywają minimalne ilości wody.

Bardzo mały, ale przydatny węgiel 

Wiesław Hałucha, prezes Smart Nanotechnologies, firmy badawczo-rozwojowej zajmującej się nano technologiami, wprowadził w problematykę nanotechnologii wiążących się z wykorzystaniem węgla w produkcji zaawansowanych technicznie materiałów o wielu potencjalnych zastosowaniach.

Wiesław Hałucha, prezes Smart Nanotechnologies. (Fot. PTWP).

- Niekiedy chodzi o przekonstruowanie istniejących już produktów, np. powlekanie ceramiki nanostrukturą żelaza, służące bakteriobójczości czy nanorurki na bazie węgla.

- Pole zastosowań jest tu przeogromne - przekonywał Hałucha.

Podał przykład lotnictwa, w którym ograniczenia (ze względów środowiskowych) procesów odmrażania samolotów środkami chemicznymi skłaniają do zastosowania nanotechnologii w powlekaniu wrażliwych na niskie temperatury części samolotów, co de facto zapobiega zbieraniu się na nich lodu nawet w ekstremalnych temperaturach. 

Przełomowe technologie wykorzystania węgla (grafen) zaprezentował Bartosz Kruszka, współzałożyciel i prezes zarządu firmy Nanoseen. Specjalność tej firmy to tworzenie mieszanych nanomembran i matryc (mix matrix solution) pozwalających tylko siłą grawitacji, bez zewnętrznej energii, odsalać i oczyszczać wodę.

Bartosz Kruszka, współzałożyciel i prezes zarządu firmy Nanoseen. (Fot. PTWP).

- Otrzymujemy kolejne oferty z całego świata - zdradził Kruszka. - Nie spodziewaliśmy się aż takiego odzewu. Zaczynamy pilotaż wdrożeniowy u naszych partnerów.

Nanoseen opracował także technologię nanoproszków i testuje je w rolnictwie, hodując kilkadziesiąt gatunków roślin - od Lubelszczyzny i Poznania po… Kambodżę. 

- Za tydzień pierwsze zbiory - poinformował Kruszka. Ambicje Nanoseen sięgają jeszcze dalej. Firma, z dużymi szansami, startuje w konkursie projektów dla NASA - polegającego na stworzeniu zautomatyzowanej hodowli roślin na Marsie.

Cyfrowe ścieki, czyli ukryty problem

Ale woda to nie tylko - jak w przypadku Nanoseen - jej oczyszczanie. Firma Ścieki Polskie łączy zarządzanie wodą z nowoczesnymi technologiami cyfrowymi.

- Na początku stworzyliśmy aplikację, najpierw na własne potrzeby, a teraz w modelu uberyzacji, która pozwala zamawiać usługę wywozu szamba - poinformował Wojciech Witowski, prezes zarządu firmy Ścieki Polskie. - To pokazało nam, że problem leży dalej. 

Obecnie Ścieki Polskie zajmują się problemem oczyszczania z płynnych nieczystości nowo powstających osiedli, za których powstawaniem nie nadąży sieć kanalizacyjna. Dostęp do niej posiada zaledwie 72 proc. budynków w kraju, co oznacza, że problem dotyczy także w dużym stopniu polskiej wsi - o tradycyjnej zabudowie. 

Wojciech Witowski, prezes zarządu firmy Ścieki Polskie. (Fot. PTWP).

Powstała aplikacja kompleksowa wspierająca zarządzanie ściekami od miejsca ich powstawania, poprzez transport, po utylizację w oczyszczalniach.

– Uświadomiliśmy sobie fakt, zamiatany pod dywan, że oczyszczalni ścieków jest w Polsce nadal za mało – zauważył Witowski.

Z opartych na danych GUS wyliczeń wynika, że tylko 7 proc. z 400 mln ton ścieków, które nie są kierowane do sieci kanalizacyjnej, trafia ostatecznie - poprzez wozy asenizacyjne - do oczyszczalni. 93 proc. - to olbrzymie realne obciążenie dla środowiska oraz woda, którą można odzyskać. 

- Jako firma stawiamy na to, by tę drogę ścieków „złapać”, by pomóc oczyszczalniom i samorządom, dając im narzędzie do kształtowania polityki w zakresie ścieków - mówił Witowski.

Gotowi do wodorowego wyścigu 

Krzysztof Nieć, prezes zarządu firmy WTT, zaprezentował technologię pozyskiwania wodoru z odpadów.

- Niekiedy zarzuca nam się, że propagujemy perpetuum mobile. Nie, to proces, o którym uczymy się na lekcjach chemii - przekonywał Nieć. - Poszliśmy w jedynym możliwym kierunku. Proces przebiega w temperaturze 1300-1600 stopni Celsjusza, co sprawia, że z odpadu pozostaje jedynie tlenek węgla i wodór. Ostatni krok to jego odseparowanie. Skala zastosowań tej technologii jest ogromna.

Krzysztof Nieć, prezes zarządu firmy WTT. (Fot. PTWP).

Nieć wskazał na możliwości utylizacji odpadów niebezpiecznych, które w procesie zamieniane są na energię, ciepło, a także na efektywność i zaawansowanie prac nad technologią.

- Z tony odpadów, w zależności od ich składu, powstaje 50-60 kg wodoru. Jesteśmy w fazie uruchamiania instalacji u klienta. Jesteśmy gotowi - zapewnił prezes WTT.