- Preferowanie przedsiębiorstwa wyłącznie ze względu na kraj pochodzenia kapitału – byłoby z punktu widzenia banków problematyczne. Dlatego w praktyce wsparcie dla local content najczęściej przyjmuje formę pośrednią - mówi WNP Agnieszka Wachnicka, wiceprezes Związku Banków Polskich.
Jednym z priorytetów rządu Donalda Tuska jest wzmocnienie polskich przedsiębiorców. Ma do tego doprowadzić wdrożenie w życie hasła local content, czyli jak wynika ze strony resortu aktywów państwowych, zwiększenia zaangażowania krajowych przedsiębiorstw w projekty inwestycyjne realizowane przez spółki z udziałem Skarbu Państwa. Ma to się przełożyć na wzrost krajowej produkcji i pojawienie się nowych miejsc pracy.
- Czytamy komponent krajowy i local content znacznie szerzej niż tylko i wyłącznie jako priorytet dla rządu na najbliższe dwa lata. Jeżeli efektywnie popracujemy w tym gronie i stworzymy podwaliny pod nowe myślenie w całym systemie, to jest to projekt na dekady – deklarował pod koniec października minister aktywów państwowych Wojciech Balczun.
Zapytaliśmy Związek Banków Polskich (ZBP) o to jak reprezentowany przez niego sektor podchodzi do idei wspierania tzw. polskiego komponentu. Uzyskaliśmy odpowiedź od Agnieszki Wachnickiej, wiceprezes ZBP. Poniżej publikujemy ją w całości.
Agnieszka Wachnicka, wiceprezes Związku Banków Polskich. Fot: Materiały prasowe / Związek Banków Polskich / Związek Banków Polskich Czym jest local content?
- Koncepcja local content, nad którą pracuje obecnie Ministerstwo Aktywów Państwowych, wpisuje się w szerszą politykę zwiększania udziału przedsiębiorstw działających w Polsce w realizacji dużych inwestycji publicznych - zwłaszcza w sektorach strategicznych, takich jak energetyka, infrastruktura czy przemysł obronny.
W praktyce oznacza to dążenie do tego, aby jak największa część wartości projektów realizowanych w Polsce pozostawała w krajowej gospodarce poprzez udział firm prowadzących tu działalność operacyjną, zatrudniających pracowników i rozwijających lokalne łańcuchy dostaw.
Z punktu widzenia sektora bankowego temat local content pojawia się przede wszystkim w kontekście finansowania inwestycji i rozwoju krajowych dostawców dla dużych projektów przemysłowych. Realizacja kontraktów w takich sektorach często wymaga zwiększenia mocy produkcyjnych, inwestycji w technologie, certyfikację czy kapitał obrotowy - a więc finansowania, które w dużej mierze pochodzi z sektora bankowego.
Dla banków rozwój lokalnych łańcuchów dostaw może oznaczać nową pulę projektów inwestycyjnych. Większy udział krajowych firm w strategicznych inwestycjach może poprawiać stabilność ich przychodów i zwiększać przewidywalność portfela zamówień.
Z perspektywy banków, które są podmiotami silnie regulowanymi, kluczowe pozostaje to, czy projekt - niezależnie od struktury własnościowej uczestniczących w nim firm - generuje stabilne przepływy pieniężne i pozostaje ekonomicznie uzasadniony. Local content może być czynnikiem wspierającym taką ocenę, ale nie może zastępować fundamentalnych kryteriów finansowych.
W jaki sposób program wspierania local content może wpłynąć na skłonność krajowych firm do inwestowania, a więc popyt na finansowanie?
- Program wspierania local content może wyraźnie zwiększyć skłonność przedsiębiorstw działających w Polsce do podejmowania inwestycji, co należy ocenić pozytywnie, biorąc pod uwagę krytycznie niski poziom inwestycji prywatnych w relacji do PKB. Kluczowym mechanizmem jest tutaj wzrost przewidywalności popytu.
Jeżeli firmy otrzymują sygnał, że w perspektywie kilku czy kilkunastu lat duże projekty infrastrukturalne, energetyczne czy obronne będą w większym stopniu angażować podmioty działające w kraju, łatwiej im podejmować decyzje o zwiększaniu mocy produkcyjnych, inwestowaniu w technologie czy rozwijaniu kompetencji. Tego typu projekty wymagają często dużych nakładów kapitałowych, dlatego naturalną konsekwencją jest wzrost zapotrzebowania na finansowanie zewnętrzne.
W praktyce może to oznaczać większy popyt na kilka typów finansowania:
Z punktu widzenia banków szczególnie istotne jest to, że długoterminowe programy inwestycyjne państwa tworzą bardziej przewidywalne otoczenie dla planowania inwestycji. Im większa stabilność pipeline’u projektów, tym większa skłonność firm do zadłużania się w celu finansowania rozwoju.
Czy bardziej lokalna struktura inwestycji czyni ją atrakcyjniejszą do finansowania?
- W wielu przypadkach bardziej lokalna struktura inwestycji może pozytywnie wpływać na ocenę ryzyka projektu przez instytucje finansowe, choć nie jest to czynnik decydujący sam w sobie.
Dla banków istotne są przede wszystkim elementy, które przekładają się na przewidywalność realizacji projektu i stabilność przepływów pieniężnych. Lokalny charakter może w tym kontekście przynosić kilka korzyści:
Dodatkowo, projekty oparte na lokalnych wykonawcach często funkcjonują w tym samym otoczeniu regulacyjnym i gospodarczym, co może ułatwiać bankom analizę ryzyka.
Jednocześnie, z perspektywy banków lokalność sama w sobie nie może przesądzać o atrakcyjności projektu. W praktyce równie ważne pozostają takie czynniki jak:
Jakie kryteria w ocenie wniosków o finansowanie bank może stosować, a jakich nie powinien? Czy kryterium "narodowościowe" nie jest ryzykowne?
- Banki w procesie oceny projektów inwestycyjnych kierują się przede wszystkim kryteriami ekonomicznymi i finansowymi. Do najważniejszych należą:
Programy publiczne wspierające określone sektory gospodarki mogą pośrednio poprawiać ocenę projektu, ponieważ zwiększają przewidywalność rynku i ograniczają ryzyko biznesowe.
Natomiast bezpośrednie kryterium "narodowościowe" – rozumiane jako preferowanie przedsiębiorstwa wyłącznie ze względu na kraj pochodzenia kapitału – byłoby z punktu widzenia banków problematyczne. Instytucje finansowe działające w Polsce funkcjonują w ramach jednolitego rynku europejskiego i muszą stosować zasady równego traktowania klientów oraz oceny ryzyka opartej na obiektywnych przesłankach ekonomicznych.
Dlatego w praktyce wsparcie dla local content najczęściej przyjmuje formę pośrednią. Banki mogą chętniej finansować projekty wpisujące się w strategiczne programy inwestycyjne państwa lub rozwój krajowych łańcuchów dostaw, ponieważ takie projekty często mają:
Warto również zauważyć, że zagadnienie local content jest przedmiotem prac sektora bankowego na poziomie instytucjonalnym. W ramach Związku Banków Polskich działa Zespół ds. Finansowania Odporności, Bezpieczeństwa i Obronności, w którym powołano specjalną grupę roboczą ds. local content.
Jej celem jest analiza wpływu tej koncepcji na rynek finansowania oraz wypracowanie podejścia sektora bankowego do wspierania krajowych łańcuchów dostaw przy jednoczesnym zachowaniu standardów oceny ryzyka i efektywności ekonomicznej projektów.
Oglądasz archiwalną wersję strony Europejskiego Kongresu Gospodarczego.
Co możesz zrobić:
Przejdź do strony bieżącej edycji lub Kontynuuj przeglądanie
