To będzie bardzo nerwowa wiosna dla europejskiej energetyki. Coraz mniej jest opcji na uzupełnienie zapasów w podziemnych magazynach gazu, a te są rekordowo niskie. Ręce mogą zacierać za to amerykańscy producenci surowca, bo mają znakomitą okazję na większe zarobki.
W środę (18 marca) doszło do poważnego ataku Iranu na katarskie instalacje gazowe w Ras Laffan, centrum przerobu gazu. Był to odwet za izraelski atak na irańskie instalacje gazowe zlokalizowane na złożu gazu ziemnego South Pars. Ironią jest to, że to największe złoże gazu na świecie współdzielą właśnie Iran i Katar.
Wściekłość Teheranu była spowodowana tym, że kraj boryka się z problemami energetycznymi, a gaz z South Pars stanowi główne źródło krajowej energii w Iranie, który czasami ma trudności z produkcją wystarczającej ilości energii elektrycznej.
Na efekty ataku długo nie trzeba było czekać. Ceny gazu na rynku spot (dostawa natychmiastowa) w Europie wzrosły w czwartek rano o prawie jedną trzecią.
Obrót gazem z dostawą następnego dnia na europejskim hubie TTF (benchmarkowym) rozpoczął się dziś od 830 dolarów za tys. m3 (w porównaniu z 641 dolarami w środę). To najwyższa cena od grudnia 2022 roku.
Na doniesienia z Zatoki Perskiej zareagowały również inne ważne globalne wskaźniki cen gazu: JKM (azjatyckie kontrakty terminowe na LNG) - 720 dol. za tys. m3, wzrost o 25 proc., oraz kontrakty terminowe na LNG z Europy Północno-Zachodniej - 629 dol. wzrost o 32 proc.
Nie to jednak jest najgorsze. Katar ogłosił wczoraj, że irańskie ataki na Ras Laffan spowodowały znaczne szkody.
Analitycy podkreślają, że rozwój sytuacji jest coraz gorszy. Zamknięcie cieśniny Ormuz oznaczało bowiem tylko przerwanie dostaw na jakiś względnie krótki okres czasu.
Jeśli jednak przez ostatnie ataki doszło ewentualnie do zniszczenia instalacji skraplania, to oznacza już wstrzymania dostaw na lata!
Specjaliści przypominają, że jedną z lekcji, płynących z następstw inwazji na Irak w 2003 roku, było to, że naprawa uszkodzonej infrastruktury paliwowo-energetycznej zajęła znacznie więcej czasu niż oczekiwano.
Administracja Busha obiecała, że odbudowa będzie finansowana z dochodów z ropy naftowej, ale mimo że wykonawcy zdołali uzyskać dostęp do irackich elektrowni i wydano 2 miliardy dolarów na projekty naftowe, powrót do poziomu produkcji sprzed wojny zajął ponad dwa lata.
Innym możliwym problemem będą najpewniej zatory w dostawach sprzętu.
Tymczasem do eskalacji ataków dochodzi w najgorszym dla nas i całej Europy momencie. Europejskie magazyny gazu (dane za Gas Infrastructure Europe) są obecnie wypełnione tylko w 28,87 proc. To aż o 10 p.p. mniej niż średnia dla początku trzeciej dekady marca. Co prawda po wybuchu wojny na Ukrainie w marcu Unia Europejska miała zapasy jeszcze mniejsze, tyle że wówczas nie było problemów z dostępnością surowca, choć występowały z możliwością transportu.
To jednak nie koniec fatalnych wieści. Europa wciąż netto opróżnia magazyny gazu. Oznacza to dalsze kurczenie się wielkości zapasów. Obecnie tylko cztery kraje (Francja, Łotwa, Hiszpania i Portugalia) uzupełniają swoje podziemne magazyny gazu. Reszta, w tym Polska, wciąż gaz jeszcze pobiera.
Potrzebne będą więc zakupy od innych dostawców. Zresztą już Qatar Energy poinformował terminal LNG w Zeebrugge o wstrzymaniu kwietniowych dostaw LNG.
Efektem tej sytuacji będzie to, że Europa będzie musiała zwiększyć zakupy LNG tego lata, aby uzupełnić rezerwy. Kraje europejskie będą zmuszone konkurować z krajami azjatyckimi o ograniczone dostawy LNG.
Ostrej walki o dostawy ze strony państw azjatyckich należy się spodziewać, bo to one odbierały większość produkowanego przez Katar LNG.
Największe kokosy na obecnej sytuacji zbiją amerykańscy producenci LNG, bo klientów na ich surowiec nie zabraknie. Ich zarobki pójdą w górę przez wzrosty zamówień i cen. Przy czym przyszłe dokładne poziomy tych ostatnich pozostają na razie niewiadomą.
Oglądasz archiwalną wersję strony Europejskiego Kongresu Gospodarczego.
Co możesz zrobić:
Przejdź do strony bieżącej edycji lub Kontynuuj przeglądanie
