Kończą budowę, by zaraz rozpocząć przebudowę. S1 może zapchać się pomimo wydania miliardów

Jeszcze tylko dziesięć kilometrów brakuje do zakończenia budowy drogi ekspresowej S1 w jej docelowym przebiegu. To jednak nie koniec prac na tej, prowadzącej przez województwo śląskie do granicy ze Słowacją, trasie. Na około 25 km szykuje się przebudowa, obejmująca m.in. rozbiórkę mostów i wiaduktów. Otwartą sprawą pozostaje, czy założenia tej inwestycji nadążają za natężeniem ruchu. Zwłaszcza w kontekście mającego nastąpić za rok zniesienia opłat na śląsko-małopolskim odcinku autostrady A4.

• Budowa drogi ekspresowej S1 zmierza do końca. Prace między węzłem Kosztowy w Mysłowicach a Bieruniem mają zakończyć się w drugiej połowie roku 2027 i wtedy trasą będzie można przejechać od węzła z autostradą A1 w Pyrzowicach po granicę ze Słowacją w Zwardoniu.
• Na odcinku S1 między Lędzinami a Dąbrową Górniczą jest już planowa przebudowa tej drogi. Wynika to z konieczności poprawy nośności trasy i dostosowania jej parametrów geometrycznych do wymagań stawianych drodze tej kategorii.
• Przebudowa zakłada m.in. rozbiórkę części mostów i wiaduktów oraz budowę w ich miejscu nowych konstrukcji. Na części odcinka planowana jest dobudowa jednego pasa, na większości jednak ani nie zmieni przekrój drogi się, ani też nie przewiduje się pozostawienia rezerwy pod dodatkowe pasy ruchu.
• Inwestycje infrastrukturalne będą szeroko dyskutowane na Europejskim Kongresie Gospodarczym w Katowicach (22-24 kwietnia). Trwa rejestracja na wydarzenie.

W przyszłym roku będzie można przejechać drogą S1 od autostrady A1 aż po słowacką granicę

Pod koniec marca GDDKiA udostępniła dla ruchu (choć prace wciąż trwają) odcinek drogi ekspresowej S1 między węzłem Oświęcim w zachodniej Małopolsce a Bieruniem w województwie śląskim (wraz z zachodnią częścią obwodnicy tego miasta). Tym sposobem trasa ta w swym docelowym, mającym liczyć ponad 133 kilometrów przebiegu jest już niemalże gotowa.

Jedyną "wyrwę" w S1 stanowi 10-kilometrowy odcinek między węzłem Kosztowy w Mysłowicach a Bieruniem – prace budowlane w terenie rozpoczęły się tu z początkiem zeszłego roku. Obecnie - jak informuje Marcin Twardysko, rzecznik katowickiego oddziału GDDKiA - zaawansowanie robót zbliża się do 50 proc. , a udostępnienie tego odcinka kierowcom planowane jest na drugą połowę roku 2027.

Kiedy to nastąpi, kierowcy będą mogli przejechać całą drogą ekspresową S1 od węzła z autostradą A1 w Pyrzowicach przez Dąbrowę Górniczą, Sosnowiec, Mysłowice i tamtejszy węzeł z autostradą A4, Bieruń, Bielsko-Białą, Żywiec, aż po granicę ze Słowacją w Zwardoniu w Beskidzie Żywieckim skąd słowackimi drogami można się już kierować w stronę Żyliny i dalej do Bratysławy.

Koniec budowy nie oznacza końca robót. Planowane przetargi już mają opóźnienie

Osiągnięcie przez drogę ekspresową S1 docelowej długości i przebiegu nie oznacza jednak, że trasa ta osiągnie swój docelowy kształt. W planach GDDKiA jest bowiem jej przebudowa na odcinku między Lędzinami, a Dąbrową Górniczą włącznie. Jak tłumaczą drogowcy, wynika to z konieczności poprawy nośności trasy (do 11,5 t/oś) i dostosowania jej parametrów geometrycznych do wymagań stawianych drodze tej kategorii.

- Droga w stanie istniejącym zakwalifikowana jako ekspresowa nie posiada wszystkich wymaganych przepisami parametrów geometrycznych (m.in. z zakresu widoczności, spadków podłużnych, szerokości pasów awaryjnych, a także długości pasów włączenia i wyłączenia) – można przeczytać w dokumentach przetargowych dotyczących wykonania dokumentacji projektowej dla jednego z odcinków S1.

Jeszcze w tym roku (wcześniej zakładano, że nastąpi to w listopadzie 2025 r). ogłoszony ma zostać przetarg na prace (w systemie projektuj i buduj) na odcinku od Mysłowic po Lędziny. Zgodnie z planem roboty mają rozpocząć się w roku 2028, a ich pełne zakończenie nastąpić ma w roku 2031.

Jeśli idzie o fragment S1 od Mysłowic po Dąbrowę Górniczą włącznie, to został on podzielony na pięć odcinków inwestycyjnych. Dla rozbudowy trasy na terenie Dąbrowy Górniczej w sierpniu ubiegłego roku został złożony wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Dla pozostałych odcinków – jak przekazała nam GDDKiA - opracowywane są obecnie dokumentacje projektowe których stan zaawansowania jest na różnych etapach (w dwóch przypadkach są na etapie przygotowania materiałów i uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w dwóch kolejnych na etapie sporządzania projektu budowlanego).

Według publikowanych jeszcze w zeszłym roku przez GDDKiA materiałów informacyjnych całość przebudowy S1 między Mysłowicami a Dąbrową Górniczą sfinalizowana ma zostać przed końcem tej dekady. Najszybciej w samej Dąbrowie Górniczej (do roku 2028), przy czym w świetle tych materiałów w grudniu zeszłego roku miało nastąpić ogłoszenie przetargu na roboty budowlane na tym odcinku, do czego w tym terminie nie doszło, co każe z dużą ostrożnością patrzeć na wspomniany harmonogram.

Według publikowanych jeszcze w zeszłym roku przez GDDKiA materiałów informacyjnych całość przebudowy S1 między Mysłowicami a Dąbrową Górniczą sfinalizowana ma zostać przed końcem tej dekady. Mat. GDDKiA

Ekspresówka zyska trzeci pas, ale tylko na krótkim odcinku

Przebudowa S1 między Lędzinami, a Dąbrową Górniczą ma objąć w sumie około 25 km trasy (wyłączona z inwestycji ma być przebudowa węzła S1 z autostradą A4 w Mysłowicach Brzęczkowicach). Mniej więcej na 1/3 tego dystansu droga zyskać ma trzeci pas (od węzła Jęzor w Sosnowcu po Lędziny). Na pozostałych 16,5 km zachowany zostanie obecny model, czyli dwa pasy jezdni w każdym kierunku.

- Nie przewiduje się pozostawienia rezerwy pod dodatkowe pasy ruchu – informuje rzecznik katowickiego oddziału GDDKiA.

Odnotujmy, że jeszcze jesienią 2023 r. w kontekście odcinka Dąbrowa Górnicza – Lędziny rozważane były trzy scenariusze: oprócz wariantu przedstawionego powyżej, brano pod uwagę dobudowanie trzeciego pasa, bądź też pozostawienie dwóch pasów "z dostosowaniem obiektów inżynierskich pod docelowy przekrój 2x3 pasy ruchu oraz zapewnienie rezerwy terenu pod trzeci pas ruchu".

Jeszcze jesienią 2023 r. w kontekście odcinka Dąbrowa Górnicza – Lędziny rozważane były trzy scenariusze w tym także ten zakładający dobudowanie trzeciego pasa. Mat. GDDKiA

Przy okazji przyznano wtedy, że wyniki Generalnego Pomiaru Ruchu 2020/2021 wskazały na ponadstandardowy wzrost ruchu na tym odcinku. Wówczas (wyniki GPR-u z 2025 r. jeszcze nie zostały przedstawione) każdej doby przejeżdżało tamtym odcinkiem S1 grubo ponad 40 tysięcy, a miejscami nawet 50 tys. pojazdów. Rekordowe natężenie ruchu (około 54 tys. pojazdów, z czego około 14 - 17 proc. stanowiły ciężarówki) notowano w rejonie węzła Brzęczkowice, gdzie S1 przecina autostradę A4. To wyniki porównywalne np. z tymi, jakie wówczas notowano na autostradzie A2 na wschód o Łodzi. Porównanie o tyle istotne, że właśnie ten odcinek A2 czeka rozbudowa o trzeci pas ruchu ze względu na malejącą przepustowość trasy.

Ze względu na zły stan techniczny konieczne będą wyburzenia mostów i wiaduktów

Rozbudowa S1 w Dąbrowie Górniczej, Sosnowcu oraz Mysłowicach wiązać się będzie z rozbiórką części obiektów inżynierskich - z których wiele pamięta jeszcze epokę "późnego Gierka" i z budową w ich miejscu nowych konstrukcji. Tylko na mającym około 4,25 km odcinku od Dąbrowy Górniczej po okolice węzła Porąbka w Sosnowcu taki los czeka 11 wiaduktów oraz dwa mosty. Z kolei na niespełna 6- kilometrowym odcinku długości 5,85 km pomiędzy Sosnowcem a Mysłowicami - jak podawała pięć lat temu GDDKiA - przebudowanych ma zostać siedem wiaduktów, dwa mosty i cztery przepusty.

- W większości przypadków podyktowane jest to ich złym stanem technicznym - wyjaśnia Marcin Twardysko zastrzegając jednak, że nie wszystkie znajdujące się na tym odcinku obiekty inżynieryjne czeka rozbiórka. Zachowane zostaną m.in. obiekty kolejowe w rejonie węzła Jęzor w Sosnowcu, obiekty nad rzeką Bobrek oraz torami kolejowymi w Sosnowcu.

Darmowa autostrada przyciągnie kierowców? To oznaczać będzie większy ruch na S1

Sprawa parametrów drogi S1 już dawno wyszła poza biura projektowe i gabinety pracowników GDDKiA. Temat wywołuje duże zainteresowanie kierowców z całego regionu.

Kilka lat temu na forum www.skyscrapercity.com pojawiła się analiza, której autorzy, bazując na wewnętrznych dokumentach GDDKiA, wskazywali, że zdaniem samych drogowców 45 tys. pojazdów na dobę jest wartością uzasadniającą rozbudowę drogi do przekroju 2x3. W sieci opublikowano także wewnętrzne prognozy GDDKiA wskazujące, że ze względu na rosnące natężenie ruchu około roku 2030 (czyli mniej więcej wtedy, gdy kończyć ma się przebudowa) na całym odcinku S1 w Dąbrowie Górniczej i Sosnowcu konieczna stanie się rozbudowa do trzech pasów ruchu w każdym kierunku, a między sosnowieckim węzłem Jęzor a węzłem z A4 w mysłowickich Brzęczkowicach nawet do czterech pasów ruchu w każdym kierunku.

Ten ostatni odcinek o tyle jest istotny w kontekście obciążenia drogi S1 ruchem, że w marcu 2027 r. wygasa koncesja zarządzającej obecnie śląsko-małopolskim odcinkiem autostrady A4 spółki Stalexport Autostrada Małopolska, a po przejęciu trasy przez państwo znikną opłaty za przejazd. Zapowiedział to (razem z rozbudową tego odcinka A4 o trzeci pas) jeszcze poprzedni rząd, a obecny deklaracje te podtrzymał.

- Od przyszłego roku, od 16 marca A4 na odcinku małopolskim i śląskim będzie wolna od odpłat. Zlikwidujemy bramki, samochody osobowe i motocykle będą jeździły bezpłatnie po tej drodze – oznajmił niedawno minister infrastruktury Dariusz Klimczak.

Czy dodatkowy pas i możliwość darmowego przejazdu ściągnie na autostradę kierowców do tej pory omijających A4 i podróżujących między Krakowem a Katowicami bądź to DK94, bądź DK79? Jeśli tak, to dodatkowe pojazdy zmierzające w stronę A4 od północy, od miast Zagłębia Dąbrowskiego wtłoczą się właśnie na drogę ekspresową S1. Czy w takim razie planowana przebudowa odcinka ekspresówki - bez uwzględnienia opcji jej rozbudowy o trzeci pas na całej długości - nie okaże się zbyt mało perspektywiczna?