Kraj spoza Europy wszedł w SAFE i liczy na zamówienia z Polski. Na start miliard dolarów

Kanada, jedyny kraj spoza Europy, jaki uczestniczy w unijnym mechanizmie SAFE, chce mocniej zaistnieć na polskim rynku obronnym. Kanadyjska agencja, która wspiera eksport, ogłosiła, że rezerwuje do 1 miliarda dolarów na wsparcie potencjalnej sprzedaży do Polski dóbr i usług w sektorze obronnym i lotniczym. Warszawa jednak bardziej interesuje się wejściem na rynek kanadyjski. Ottawa deklaruje, że drzwi są otwarte, ale mówi, że znaczenia mają partnerstwa i współpraca z miejscowymi firmami.

• Kanada jako jedyny kraj spoza Europy uczestniczy w SAFE i sygnalizuje gotowość do pogłębienia współpracy z polskim sektorem obronnym i lotniczym.
• Export Development Canada zapowiedziała do 1 mld dolarów wsparcia dla potencjalnego eksportu do Polski oraz otwarcie biura w ambasadzie w Warszawie.
• Z kolei przedstawiciele polskich władz deklarują zainteresowanie rynkiem kanadyjskim.
• O obronności będziemy rozmawiać podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego, który odbędzie się 22-24 kwietnia w Katowicach. Rejestracja na to wydarzenie już trwa.

Ambasada Kanady w Warszawie zorganizowała w piątek (20 marca) spotkanie kilkudziesięciu przedstawicieli przemysłów obronnych z obu państw. To efekt decyzji o pogłębieniu partnerstwa strategicznego, ogłoszonej w sierpniu 2025 roku, gdy do Warszawy przyjechał premier Kanady.

Jednym z przejawów rozkręcania – do tej pory niezbyt żywej – współpracy przemysłów obronnych będzie to, że we wrześniu roku Kanada zostanie państwem wiodącym Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego w Kielcach, największych targów zbrojeniowych w Polsce i jednych z największych w Europie. Z kolei Polska wystąpi w podobnej roli w maju na targach obronnych CANSEC, które odbywają się w Ottawie.

Rządy obu krajów powołały też grupę roboczą przemysłów obronnych. - Nasze przemysły dostały jasny sygnał, żeby przejść od uzgodnień do działania – powiedział w piątek Warszawie Yasir Naqvi, kanadyjski sekretarz stanu ds. rozwoju międzynarodowego.

- Kanadyjskie firmy rozumieją priorytety Polski. Rozumieją polonizację. Rozumieją, że utrzymanie sprzętu, szkolenie i produkcja w Polsce nie są opcjonalne, lecz są niezbędne. Dlatego ponad 60 kanadyjskich firm już tu działa, zatrudniając 16 tys. polskich pracowników, z których wielu pracuje na wysoko wykwalifikowanych, dobrze płatnych stanowiskach – powiedział Naqvi.

Kanadyjski minister do polskich firm obronnych: drzwi są otwarte

Podkreślił przy tym, że "partnerstwo musi być dwukierunkowe".

- Kanada chce wzajemności. Tak jak kanadyjskie firmy zawierają partnerstwa, produkują i inwestują w Polsce, chcemy, aby polskie firmy również prowadziły działalność w Kanadzie. Kanada znacząco zwiększa wydatki na obronność. Przyjęliśmy naszą strategię przemysłu obronnego, aby budować, współpracować i kupować. Oznacza to, że jeśli polskie firmy chcą wejść na kanadyjski rynek i do szerszego północnoamerykańskiego ekosystemu obronnego, drzwi są otwarte – zapewniał kanadyjski wiceminister.

Zaznaczył przy tym, że znaczenie mają partnerstwa, obecność na lokalnym rynku i współpraca z kanadyjskimi firmami.

Yasir Naqvi tłumaczył, że Kanada, zwiększając wydatki na obronność, skupia się na Arktyce, ale poza tym modernizuje całe swoje siły zbrojne. Nie odpowiedział jednak na pytanie o konkretne zakupy w Polsce, tłumacząc, że to dziedzina, w której powinni wypowiadać się wojskowi.

W rozmowie z WNP podkreślał, że Polskę i Kanadę wiele łączy, a polskie wydatki obronne sięgają 4,8 proc. PKB. - Istnieje naturalny związek i partnerstwo między Kanadą i Polską. Chcemy kreować tego typu możliwości na MSPO i CANSEC-u tak, żeby nasze firmy i nasze siły zbrojne były w stanie dobrze się rozumieć i znaleźć możliwości do wspólnego robienia biznesu – powiedział.

Do miliarda dolarów gwarancji eksportowych dla kanadyjskich firm w polskim sektorze obronnym

W spotkaniu wzięła też udział Export Development Canada (EDC), instytucja, którą ambasada Kanady w Warszawie przedstawia jako odpowiednika polskiej państwowej Korporacji Ubezpieczeniowej Kredytów Eksportowych (KUKE). EDC ogłosiła w piątek, że przeznaczy potencjalnie do 1 miliarda dolarów amerykańskich na wsparcie sprzedaży do Polski kanadyjskich dóbr i usług w sektorze obronnym i lotniczym.

W tym roku EDC ma też otworzyć biuro w kanadyjskiej ambasadzie w Warszawie.

- Celem tego partnerstwa jest wsparcie kanadyjskich firm w poszukiwaniu możliwości na rynku, na którym obserwujemy znaczną modernizację i inwestycje w sektorze obronnym – wyjaśnił w piątek Bruce Dunlop, regionalny wiceprezes EDC na Europę, Bliski Wschód i Afrykę.

Poinformował, że jego instytucja w 2025 roku wsparła 241 klientów w Polsce finansowaniem i ubezpieczeniami na 159 milionów dolarów amerykańskich. – Nie jesteśmy usatysfakcjonowani tą kwotą. Chcemy ją zwiększyć – dodał.

Pełnomocniczka rządu: obecność Kanady w SAFE pokazuje, że nie jest taki zły

Pełnomocniczka rządu do spraw mechanizmu SAFE Magdalena Sobkowiak-Czarnecka zwróciła uwagę, że Kanada jest jedynym państwem spoza grupy obejmującej Unię Europejską, Europejski Obszar Gospodarczy (np. Norwegię) i Ukrainę, które bierze udział w SAFE, czyli unijnym programie niskooprocentowanych pożyczek na zakupy związane z bezpieczeństwem.

- To, że Kanada przystąpiła do mechanizmu SAFE, powinno być jasnym sygnałem tutaj w Polsce, że mechanizm SAFE nie jest taki zły, jak niektórzy mówią, skoro nawet kraje spoza Unii Europejskiej chcą być jego częścią – zauważyła Sobkowiak-Czarnecka. Podkreśliła, że przystąpienie Kanady do SAFE to szansa dla polskich spółek na wejście na rynek kanadyjski.

Dlaczego Kanada zdecydowała się przystąpić do SAFE? W rozmowie z WNP Yasir Naqvi tłumaczył, że Kanada jako członek NATO traktuje swoje zobowiązania bardzo poważnie. - Uważamy się także za państwo bardzo europejskie - powiedział, zwracając uwagę na historyczne związki z Wielką Brytanią i Francją, a także na milionową Polonię kanadyjską oraz jeszcze większą diasporę ukraińską.

- Związki międzyludzkie są bardzo silne. Jest prawdziwe zainteresowanie tym, co dzieje się w Polsce i w Europie, czy pozostaje bezpieczna w czasie nieusprawiedliwionej agresji rosyjskiej przeciwko Ukrainie. Chcemy pracować ramię w ramię i być częścią rozwiązania. To dlatego Kanada przyłączyła się do SAFE – tłumaczył.

- Chcemy wziąć udział w dozbrajaniu, jakie ma miejsce w Europie, i upewnić się, że będziemy mogli zaprezentować możliwości, jakie ma kanadyjski sektor obronny – powiedział. - Przyłączenie się Kanady do SAFE tworzy poważną możliwość dla naszych firm, aby dostarczać rozwiązania do Europy – dodał.

Z kolei Sobkowiak-Czarnecka przyznała, że "żyjemy w czasach, kiedy testom podlegają przyjaźnie i deklaracje o współpracy". - Cieszę się, że na linii polsko-kanadyjskiej ten test zdajemy każdego dnia. Cieszę się, że możemy na was liczyć nie tylko w sprawie współpracy przemysłowej, o której dzisiaj rozmawiamy, ale też możemy na was liczyć w geopolityce i w NATO. Dzisiaj te słowa są dużo ważniejsze niż kiedykolwiek. Dzisiaj to, że możemy liczyć na naszych partnerów, także w wymiarze zbrojeniowym, nabiera niezwykłej mocy – powiedziała.

Wiceminister aktywów: do tej pory zbyt mało ambitnie pracowaliśmy

Natomiast wiceminister aktywów państwowych Konrad Gołota zwrócił uwagę na dotychczasowe dziedziny współpracy polsko-kanadyjskiej – sektor lotniczy, wysokie technologie, energię, "która w naszych relacjach stała się ostatnio bardzo ważna", a także na inwestycje KGHM w Kanadzie. Jako perspektywiczne sektory wymienił energetykę jądrową i metale ziem rzadkich.

Ocenił, że przystąpienie Kanady do SAFE było sygnałem biznesowym i politycznym.

- Zdajemy sobie sprawę, że nikt nie jest samotną wyspą. Odporność, suwerenność i silny przemysł obronny budujemy z partnerami, ale trzeba wybrać sobie dobrych i zaufanych partnerów. Takich, który łączy coś więcej niż tylko projekt biznesowy, których łączy idea, w jaki sposób budować bezpieczeństwo, w jaki sposób wzmacniać nasze gospodarki i w jaki sposób budować wspólne projekty tak, żebyśmy w razie potrzeby mogli sobie przyjść z pomocą również jako zaplecze gospodarcze, a nie tylko militarne jak robimy to w NATO – powiedział Gołota, który odpowiada za nadzór nad państwową zbrojeniówką.

W jego ocenie Polska i Kanada są naturalnymi sojusznikami, ale na razie współpraca w dziedzinie przemysłów obronnych nie jest duża.

- To dlatego, że zbyt mało ambitnie ze sobą pracowaliśmy i powinniśmy to naprawić. Potencjał jest ogromny, wola jeszcze większa, a potencjalne profity dla obu krajów i dla bezpieczeństwa światowego są w tej chwili na tyle duże, że ciężko je oceniać, ale uwierzcie mi, że potencjał zdecydowanie wykracza poza nasze dzisiejsze formy – mówił wiceszef MAP.

Polsko-kanadyjska współpraca wojskowa – od prawie dekady najsilniejsza... na Łotwie

Szacuje się, że w liczącej ponad 40 milionów mieszkańców Kanadzie żyje ponad 1,2 mln obywateli pochodzenia ukraińskiego. Po tym, jak w 2014 roku Rosja odebrała Ukrainie Krym i zaczęła wojnę w Donbasie Kanada zaangażowała się zarówno w pomoc Ukrainie, jak i wzmocnienie wschodniej flanki NATO. W 2014 roku kanadyjskie myśliwce nawet przejściowo stacjonowały w Polsce. Po lutym 2022 roku, gdy armia Putina próbowała zdobyć Kijów, Ottawa tylko zwiększyła swoje zaangażowanie w Europie Środkowo-Wschodniej.

Na szczycie w 2016 roku w Warszawie Sojusz Północnoatlantycki zdecydował się wysłać wielonarodowe bataliony do czterech państw graniczących z Rosją – Polski, Litwy, Łotwy i Estonii. Kanada stała się wtedy państwem ramowym batalionu na Łotwie. Oznacza to, że dowodzi oddziałem i wystawia większą część żołnierzy. Od początku w tym batalionie służą także Polacy – w sile kompanii czołgów. To obecnie najsilniejszy przykład polsko-kanadyjskiej współpracy wojskowej.