We wtorek do naszego gazoportu zawinie metanowiec Duhail. Statek przywiezie ładunek LNG z Kataru. I może być to ostatnia taka dostawa na miesiące a nawet lata, wszystko przez wojnę w Zatoce Perskiej.
W momencie pisania tekstu 315-metrowej długości jednostka pokonywała Wielki Bełt, czyli najgłębszą z Cieśnin Duńskich umożliwiającą wejście na Bałtyk największym jednostką.
Zawinięcie do terminala w Świnoujściu planowane jest na wtorek 24 marca. Duhail został jednym z trzech katarskich tzw. Q-Fleksów (klasa metanowców), które jeszcze transportują jeszcze LNG. Dwa inne w poniedziałek po południu zmierzały o Włoch i Wielkiej Brytanii. Pozostałe 28 gazowców Kataru stoi już na kotwicach, czekając na dalsze rozkazy lub kieruje się do miejsc, gdzie mają poczekać na dalszy rozwój sytuacji.
Płynąca do Polski jednostka opuściła Ras Laffan – katarskie centrum wysyłki LNG – 15 lutego. Stało się to więc na dwa tygodnie przed rozpoczęciem amerykańskich i izraelskich ataków na Iran. Ponieważ Teheran w odwecie zablokował cieśninę Ormuz, na razie kolejnych dostaw z Kataru nie będzie. Start następnej dostawy był bowiem zaplanowany już na marzec, a więc już po wybuchu wojny. Zresztą nie jesteśmy w tej sytuacji odosobnieni. Na przykład już wiadomo, że belgijski gazoport Zeebrugge nie otrzyma co najmniej sześciu ładunków LNG z Kataru.
Duhail w drodze do Świnoujścia okrążył Afrykę – to pochodna "dmuchania na zimne" przez Katarczyków. Od wielu miesięcy dostawy LNG z Kataru do Europy podążają dłuższą trasą. To efekt obaw o bezpieczeństwo ładunków na Morzu Czerwonym, gdzie operują jemeńscy rebelianci Huti.
Zawinięcie statku do Świnoujścia (siódma jego wizyta w historii naszego gazoportu) zakończy pewną epokę. Ładunki z Kataru były bowiem przez długi czas głównym źródłem zaopatrzenia naszego terminala.
Warto także zaznaczyć, że to właśnie katarski gaz umożliwił w ogóle rozruch polskiego obiektu. Do schłodzenia instalacji gazoportu – LNG ma temperaturę minus 163 stopnie Celsjusza – wykorzystano ładunki z gazowca Al Nuaman. Katarska jednostka odbyła dwa rejsy przed komercyjnym uruchomieniem terminala w Świnoujściu.
W 2026 roku to czwarta dostawa LNG z Kataru. W sumie, począwszy od grudnia 2015 roku, nasz gazoport odebrał 145 katarskich ładunków. Więcej dostaw zapewniły nam tylko Stany Zjednoczone.
Na razie trudno powiedzieć, jak długo potrwa przerwa dostawach LNG z Kataru. Nie ma jednak co liczyć na odszkodowanie z tytułu niedostarczonych ładunków. Choć Orlenu nie interesuje to, w jaki sposób gaz do terminala w Świnoujściu dotrze i obowiązek zapewnienia transportu spoczywa na Katarczykach, to zarazem w umowie znajduje się klauzula typowa dla tego typu kontraktów o tzw. sile wyższej.
Z definicji bowiem:
Pojęcie siły wyższej należy rozumieć jako nadzwyczajne i nieprzewidywalne okoliczności niezależne od podmiotu, który się na nie powołuje, których następstw nie można było uniknąć mimo zachowania należytej staranności.
I trudno mieć pretensje do Kataru, że właśnie na nią się powołuje. Niezawiniona wojna z pewnością jest jedną z takich okoliczności.
Nie zmienia to faktu, że z polskiego gazoportu znika dostawca 18-20 ładunków LNG rocznie. W praktyce oznacza to, że liczba dostaw gazu przez nasz terminal może zmaleć w tym roku do niewiele ponad 60.
Czy można jeszcze temu zapobiec? Wszystko zależy od dalszego rozwoju sytuacji na Bliskim Wschodzie. Jeśli wojna będzie kontynuowana, wówczas powinniśmy poszukać innych dostawców LNG.
Jednak wcale nie będzie to łatwe i tanie. Rynek LNG jest zaburzony i o kontrakty może być trudno. Być może Orlenowi uda się zakupić ładunki spotowe, ale to także wcale nie jest gwarantowane.
Czy bez około 1,8 mld m3 gazu z Kataru sobie poradzimy? Tak, jednak każde kolejne zdarzenie losowe może uderzyć w bezpieczeństwo gazowe Polski.
Oglądasz archiwalną wersję strony Europejskiego Kongresu Gospodarczego.
Co możesz zrobić:
Przejdź do strony bieżącej edycji lub Kontynuuj przeglądanie
