Polska będzie miała swojego Shaheda. MON mówi o finale prac nad nowym dronem uderzeniowym

"Na finale prac" jest "polski Shahed", czyli latający dron uderzeniowy opracowywany w programie, któremu wojsko nadało kryptonim PLargonia – poinformował w czwartek wicepremier i minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz. Bezzałogowiec ma być testowany w kwietniu na poligonie koło Ustki. Na "zielonej liście" Pentagonu miał się z kolei znaleźć inny polski bezzałogowiec - lądowa Kuna.

• PLargonia to kryptonim, jaki wojsko nadało programowi opracowania drona uderzeniowego, polskiego odpowiednika irańskiego Shaheda 136, używanego też przez Rosję przeciwko Ukrainie.
• W czwartek minister obrony i wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz (PSL) poinformował, że "polski Shahed" jest "na finale prac" i będzie testowany w kwietniu na poligonie.
• Łudząco podobny do Shaheda jest dron uderzeniowy Szerszeń opracowany przez PGZ, WZL Nr 2 i ITWL. Maszyna była już prezentowana w akcji.
• O obronności będziemy rozmawiać podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego, który odbędzie się 22-24 kwietnia w Katowicach. Rejestracja na to wydarzenie już trwa.

Wicepremier i minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz mówił w czwartek, że drony – powietrzne, lądowe, jak i wodne – choć są już używane, to muszą "być zwielokrotnione", bo na przykład Rosjanie używają nawet do tysiąca bezzałogowców dziennie przeciwko Ukrainie.

– Produkujemy już dzisiaj, i firmy państwowe, i prywatne, w niektórych domenach najlepsze drony na świecie. Budujemy system antydronowy. (...) Ale musi być też potencjał rażenia, potencjał oddziaływania, dlatego oprócz systemów antydronowych systemy dronowe i dalekie precyzyjne rażenie to jest absolutny priorytet na ten rok i myślę, że na kolejny dla polskiego wojska, dla naszego przemysłu zbrojeniowego i naszych instytutów wojskowych, dla naszych naukowców i inżynierów – powiedział szef MON.

- Na finale prac – tu bym chciał z dumą poinformować – jest polski Shahed. W programie PLargonia jest on realizowany, ale ta nazwa tłumaczona na język sprzętu używanego dzisiaj na Ukrainie czy też na Bliskim Wschodzie chyba bardziej obrazuje, jakiego rodzaju zdolności i możliwości może mieć ten dron – powiedział Kosiniak-Kamysz.

W kwietniu testy uderzeniowego bezzałogowca

Dodał, że doprowadzenie tego projektu "jak najszybciej do użyteczności" będzie zadaniem dla Ośrodka Systemów Autonomicznych, który został powołany w czwartek.

– Już w kwietniu będziemy mieli na poligonie w Ustce testy różnych systemów – mówił wicepremier.

Zapraszał też do testów prywatne i młode podmioty. - Każda firma, każdy startup, do których dzisiaj się zwracamy, jeżeli tylko będzie chciał przetestować to, co ma w swoim portfolio, będzie chciał sprawić, żeby w przyszłości jego produkty mogły być częścią sił zbrojnych, to właśnie OSA jest tym miejscem, gdzie te testy przeprowadzane przez żołnierzy będą się odbywać - wyjaśnił z kolei wiceminister obrony Cezary Tomczyk z Koalicji Obywatelskiej.

Kosiniak-Kamysz nie chciał w czwartek mówić o szczegółach "polskiego Shaheda", wręcz zaznaczył, że nie był on pokazany na konferencji prasowej. Ale za ministrem na konferencji prasowej był dron łudząco podobny do irańskiego Shaheda 136.

To bezzałogowiec uderzeniowy Szerszeń tworzony przez konsorcjum złożone z Polskiej Grupy Zbrojeniowej, należących do niej Wojskowych Zakładów Lotniczych numer 2 z Bydgoszczy, a także Instytutu Technicznego Wojsk Lotniczych. W połowie lutego zaprezentowano go w akcji na poligonie w Zielonce koło Warszawy.

Jak podaje PGZ, Szerszeń może być uzbrojony w różne rodzaj głowic bojowych o masie od 6 do 8 kilogramów. Startuje z wyrzutni, która jest umieszczona na czterokołowej przyczepce. Może lecieć po zaprogramowanej trasie lub być sterowany z ziemi, w najnowszej wersji za pomocą światłowodu.

Napęd Szerszenia stanowi dwucylindrowy, dwusuwowy silnik benzynowy z elektronicznym zapłonem iskrowym, którego cechą charakterystyczną - podobnie jak w irańskim Shahedzie - jest bardzo głośna praca. Wersja Szerszenia, którą prezentowano w czwartek w ITWL miała śmigło pchające umieszczone z tyłu kadłuba, ale PGZ pokazywał już konfigurację ze śmigłem ciągnącym z przodu kadłuba.

Kuna na zielonej liście Pentagonu

Natomiast wiceminister Tomczyk powiedział, że część używanych już przez wojsko dronów obserwacyjnych albo dronów celów do szkolenia obrony przeciwlotniczej "będzie nabierała cech bojowych", dzięki czemu będą mogły uderzać na cele przeciwnika.

Tomczyk poinformował też, że lądowy bezzałogowiec Kuna "trafił właśnie na zieloną listę Pentagonu jako ten, który jest możliwy do zakupu przez dowódców jednostek bez żadnych testów wstępnych".

Kuna powstała w Wojskowym Instytucie Techniki Pancernej i Samochodowej w Sulejówku koło Warszawy. W przeszłości była prezentowana w wersji z zamontowanym zdalnie sterowanym karabinem maszynowym, jak i przystosowanej do transportu ładunków.

Tomczyk powiedział też, że w roku 2023 MON wydało na systemy bezzałogowe około 100 milionów złotych, w 2024 r. - 300 mln, a w tym roku ma to być 700 mln. Ten rok - mówił wiceminister - to "autostrada dronowa", bo wydatki na bezzałogowce, systemy autonomiczne oraz antydronowe mają wynieść w sumie 25 miliardów złotych, w tym 15 miliardów to podpisana na początku roku umowa na system przeciwlotniczy, w tym przeciwdronowy, któremu wojsko nadało kryptonim San.

Przekazał też, że od maja na poligonie w Zielonce koło Warszawy możliwe będą testy nowych rozwiązań przygotowanych przez startupy.

OSA ma przyspieszyć wdrożenia nowoczesnego sprzętu do armii

W czwartek w Instytucie Technicznym Wojsk Lotniczych w Warszawie szef i wiceszef MON uczestniczyli w podpisaniu umowy powołującej Ośrodek Systemów Autonomicznych, w skrócie OSA. Liderem jest ITWL, a pozostałymi uczestnikami państwowy przemysł i państwowe ośrodki naukowe – Polska Grupa Zbrojeniowa, Instytut Badawczy IDEAS oraz wojskowe instytuty badawcze.

Kosiniak-Kamysz przyznał, że zawsze długotrwałym procesem jest przełamanie bariery między odkryciem naukowym a wdrożeniem i przejściem do masowej produkcji, a w wojsku dodatkowo - wdrożeniem dla żołnierzy.

- Ten proces jest po prostu długi. Za długi. Dlatego podjęliśmy decyzję o utworzeniu Ośrodka Systemów Autonomicznych OSA, która dzisiaj startuje i ma takie zadanie, żeby jak najszybciej te wszystkie badania, które już trwają w instytutach, wszystkie odkrycia, które są udziałem małych firm, naukowców, pasjonatów, testować, dawać do testowania wojsku i wdrażać w masową produkcję, jeżeli spełniają nasze potrzeby i nasze oczekiwania - wyjaśnił wicepremier.

Kosiniak-Kamysz mówił, że OSA to wyraz tego, że resort stawia na innowację, nowoczesność, wdrożenie nowych technologii. – OSA jest po to, żeby pokonać wszystkie bariery administracyjne, żeby przyspieszyć możliwość wdrażania do armii, żeby nie stracić ani jednego dnia, żeby korzystać z doświadczeń ukraińskich – tłumaczył.

Zwrócił uwagę, że siły zbrojne Ukrainy, walcząc z rosyjską agresją, przeszły "największą w historii" transformację. - Tego doświadczenia nie wolno nam zmarnować. Ono nie musi być naszym udziałem, żebyśmy tak brutalną lekcję musieli odrabiać. Skorzystajmy z tych doświadczeń i po to jest również OSA - powiedział minister obrony.

Prócz dronów obszarem działania ośrodka OSA ma być także sztuczna inteligencja, połączenia i analizy kwantowe, biotechnologia, zarządzanie bazami danych i cyberbezpieczeństwo - wymieniał Kosiniak-Kamysz.