Sprzedaż Polimerów to dopiero początek. Grupę Azoty czeka wielkie sprzątanie

Pozbycie się Polimerów Police na rzecz Orlenu to dla Grupy Azoty dopiero pierwszy etap naprawy firmy. Kolejnym powinna być faktyczna konsolidacja grupy kapitałowej. Od 12 lat w Azotach mamy bowiem do czynienia z realizacją przysłowia "każdy sobie rzepkę  skrobie".

• Sprzedaż Polimerów Police Orlenowi to pozbycie się największego zagrożenia dla Grupy Azoty.
• Kolejnym krokiem powinna być faktyczna konsolidacja Azotów jako grupy spółek.
• Walki na Bliskim Wschodzie pokazują jak ważna jest ta polska firma i czym potencjalnie mogłaby się stać.
• Przyszłość branży chemicznej będzie szeroko dyskutowana na Europejskim Kongresie Gospodarczym w Katowicach (22-24 kwietnia). Trwa rejestracja na wydarzenie.

W przyszłym roku 12 marca minie dokładnie setna rocznica decyzji o budowie zakładów chemicznych w Tarnowie, które stały się zalążkiem obecnej Grupy Azoty. W aktualnym kształcie firma ma jednak nieco ponad dekadę. I choć właśnie pozbywa się na rzecz Orlenu Polimerów Police, które stały się prawdziwym kamieniem młyńskim u szyi, to wyzwań pozostaje sporo.

Pozbycie się Polic to pierwszy etap wielkiego sprzątania

Wtorkowy komunikat chemicznej spółki jest dość oszczędny. "Grupa Azoty podpisała 31 marca br. z Orlenem przedwstępną umowę sprzedaży akcji spółki GA Polyolefins. Transakcja ma wartość 1,183 mld zł".

Jak na tę informacja zareagowała giełda? Z prawie 2,4-proc. wzrostem notowań zameldowały się akcje Polic – formalnie właściciela Polimerów (działających pod spółką o nazwie Grupa Azoty Polyolefins). Notowania papierów Grupy Azoty pozostały bez zmian, spadły za to dość znacznie, bo niemal 2,5 proc., notowania akcji Orlenu. Nieco później - w południe - akcje Grupy Azoty były już na plusie, a Orlen nieco zmniejszył stratę.

- To powinno ulżyć finansom Azotów. Ale spółka ma tyle wyzwań, że akcjonariusze wyczekują co dalej, stąd też brak odzwierciedlenia tego procesu w notowaniach akcji. W przypadku Orlenu, przy obecnej niepewnej sytuacji paliwowej, dochodzi dość znaczny wydatek. Jednak daleki jestem od tego, aby źródło dzisiejszej przeceny akcji upatrywać w zakupie Polimerów - mówi nam analityk państwowego banku, proszący o anonimowość.

Pozbycie się Polimerów to jednak kluczowy krok dla Azotów. Wybudowany kosztem 7 miliardów złotych zakład nigdy na dobrą sprawę nie ruszył. Ba, formalnie nie został on nawet ukończony, bo nie przeszedł testów integralności.

Za to generował gigantyczne problemy związane z obsługa powstałego w wyniku tej inwestycji zadłużenia spółki. Dość powiedzieć, że chemicznej firmy nie stać było na zakup surowców do produkcji, a nawet na należytą konserwację. Zresztą tak znaczne obciążenie finansów całej Grupy Azoty jakie powodowały Polimery powodowało, że zarządy jej spółek musiały wybierać pomiędzy tymi remontami, które są nieodzowne, a tymi które mogą poczekać…

Teraz przynajmniej w części ten finansowy garb znika. Ale wcale nie oznacza to, że Azoty mają już z górki.

Wewnętrznie czyszczenie Grupy Azoty dopiero przed nami

Rozwiązanie kwestii Polimerów to bez wątpienia ważny krok na przód spółki. Kolejnym wyzwaniem jest blok węglowy w Puławach. W obecnej sytuacji geopolitycznej inwestycja zbyt wielka i generująca problemy.

- W tym przypadku sytuacja jest dość klarowna. Podczas testów nie udało się osiągnąć zakładanych parametrów bloku, a wykonawca -Polimex-Mostostal - zszedł z placu budowy i wypowiedział umowę. W efekcie toczy się spór sądowy, a my spodziewamy się arbitrażu, na co zresztą liczę - oznajmił w niedawnej rozmowie z WNP prezes Grupy Azoty Marcin Celejewski.

Niemniej o wiele większym wyzwaniem – nie udało się tego zrobić od ponad dekady – jest wewnętrzna konsolidacja Grupy Azoty.

Kilka lat temu jeden z analityków w prywatnej rozmowie powiedział mi, że najlepszym rozwiązaniem byłoby "zaoranie obecnej struktury firmy". Jego zdaniem Grupa Azoty powinna otrzymać całkowicie nową centralę, niezwiązaną z żadną z obecnych spółek. Na giełdzie powinna być notowana tylko spółka matka. Obecne spółki córki powinny odgrywać jedynie rolę centrów produkcyjnych, tak jak to dzieje się w innych podobnych firmach.

Dlaczego trudno to zrobić? Przyczyn tego stanu rzeczy jest kilka:

• Polityczne znaczenie spółek. Wszystkie zlokalizowane są w mniejszych, lub średnich miejscowościach. Posłowie w tych obszarów lubią "ogrzać" się w blasku np. nowych inwestycji lub innych ważnych dla firm zdarzeń. Nie kibicują więc konsolidacji.
• Także samorządowcy nie bardzo palą się do zmian, bo oznaczać mogłoby to utratę wpływów. Spółki są kluczowymi (jeśli finanse na to pozwalają) sponsorami lokalnymi. Zawsze też istnieje obawa, że zmiany strukturalne spowodują utratę miejsc pracy.
• Silny opór związków zawodowych. W przypadku konsolidacji obawiają się one utraty wpływów. Warto przy tym dodać, że organizacje związkowe z poszczególnych spółek, delikatnie mówiąc, nie pałają do siebie sympatią.

Wszystko to sprawia, że o przeprowadzenie faktycznej konsolidacji firmy tak trudno. Prezes Celejewski wprost mówi, że decyzje inwestycyjne powinny być podejmowane z perspektywy całej Grupy Azoty, a nie pojedynczych spółek.

Problem w tym, że dotychczas takie działania rozbijały się o polityczno-samorządowo-związkowy mur. Do tego dochodzą takie smaczki jak to, że oprócz spółki matki na giełdzie są notowane akcje jeszcze zakładów w Policach i Puławach...

Szansa, jakiej dawno nie był w chemii

Początek naprawy Azotów przychodzi w momencie, gdy z powodu napaści Izraela i USA na Iran i w konsekwencji zamknięcia cieśniny Ormuz światu grozi realny niedobór nawozów i związana z tym klęska głodu – jeśli wojna będzie się przedłużała.

O czym już pisaliśmy na łamach WNP, szanse może wykorzystać nasza spółka. Nowe zagraniczne kontrakty mogą być okazją dla Azotów.

To także szansa, aby spółka zaczęła ponownie najwięcej inwestować w to, na czym zna się najlepiej. Wydaje się, że obecnie w firmie nie ma już chętnych na inwestycyjne eksperymenty. Skoro firma najlepiej zna się na produkcji nawozów niech robi to.

Przy czym wszystko wskazuje na to, że powstanie też nowy dział produkcji - chemia na rzecz wojska. To ważne wsparcie dla firmy, bo kontrahentem będzie tu państwo.

Jedno wydaje się pewne. Wraz z pozbyciem się Polimerów Police Grupa Azoty zwiększa właśnie szanse na prawdziwe odbicie i pomyślny rozwój.