"Technologie dual-use stają się standardem". Biznes organizuje się, by na tym skorzystać

- Widzimy trend zacierania się granicy pomiędzy tym, co stricte wojskowe, i tym, co kiedyś było stricte cywilne. Kierunek przenikania technologii się odwrócił, a technologie podwójnego zastosowania, czyli dual-use, stają się standardem – mówił w poniedziałek emerytowany generał Adam Duda, były szef Inspektoratu Uzbrojenia i prezes nowopowstałej Polskiej Izby Dual-Use. Zarejestrowało ją ponad 100 firm, głównie prywatnych.

• W poniedziałek po raz pierwszy oficjalnie zaprezentowała się Polska Izba Dual-Use, zarejestrowane niecałe dwa miesiące temu zrzeszenie ponad 100 firm działających w branży obronnej lub zainteresowanych wejściem w nią.
• Prezes Izby - generał brygady rezerwy Adam Duda - powiedział, że ogromne inwestycje w obronność nie tylko budują zdolności sił zbrojnych, ale są także ogromną szansą na zbudowanie zdolności przemysłowych.
• - Kluczową zmianą, którą chcielibyśmy wnieść do ekosystemu, to przesunięcie ciężaru dyskusji z zakupów na rozwój, z importu rozwiązań na wzrost kompetencji w Polsce i w końcu z rozmowy o pojedynczych kontraktach na rozmowy o całym ekosystemie – mówił Łukasz Czajkowski, dyrektor generalny Izby.
• O obronności będziemy rozmawiać podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego, który odbędzie się 22-24 kwietnia w Katowicach. Rejestracja na to wydarzenie już trwa.

W poniedziałek, mniej niż dwa miesiące od momentu formalnego zarejestrowania, oficjalnie zainaugurowała działalność Izba Gospodarcza Rozwiązań Podwójnego Zastosowania i Obronności, która jako skrótu swej nazwy używa określenia Polska Izba Dual-Use (PIDU). Zrzeszenie działa na podstawie ustawy o izbach gospodarczych. Założycielami – jak informują organizatorzy - jest 107 firm.

Widzimy trend zacierania się granicy pomiędzy tym, co stricte wojskowe, i tym, co kiedyś było stricte cywilne. (...) O ile wcześniej, dekady temu kierunek przenikania technologii najczęściej był z wojska do cywila, to dzisiaj widzimy odwrotny kierunek. To z sektora cywilnego technologie są transponowane do sektora wojskowego. Oczywiście rośnie też zapotrzebowanie na ścisłą współpracę przemysłu, administracji, firm technologicznych, jak również środowiska akademickiego. W praktyce oznacza to, że technologie dual-use stają się standardem – powiedział generał brygady rezerwy Adam Duda, prezes Izby, a w przeszłości szef Inspektoratu Uzbrojenia MON (2015-17).

Jak inwestycje przełożą się na wzrost zdolności obronnych

Izba chce być reprezentantem polskich firm z obszaru technologii podwójnego zastosowania i technologii obronnych oraz platformą współpracy biznesu, sektora technologicznego oraz państwa.

- Kluczowe pytanie dla nas dzisiaj brzmi nie tylko, ile wydajemy, a na co wydajemy. Jak te środki i ich inwestowanie przełożś się na wzrost zdolności obronnych naszego państwa – powiedział dziennikarzom Łukasz Czajkowski, dyrektor generalny Izby.

Według organizatorów inauguracja Polskiej Izby Dual-Use przyciągnęła około 250 osób Fot: Rafał Lesiecki / PTWP

Generał Duda zwracał uwagę, że skala inwestycji w obronność rośnie, maksymalny limit wydatków obronnych w Polsce w tym roku ma wynieść 200 miliardów złotych, zaś szacuje się, że europejscy członkowie NATO w 2030 roku osiągną poziom 800 miliardów euro, czyli tyle, co teraz w USA.

- Te inwestycje z jednej strony budują zdolności operacyjne sił zbrojnych, z czego się oczywiście cieszymy, ale jednocześnie jest to ogromna szansa na zbudowanie własnych zdolności przemysłowych, technologicznych w naszym przemyśle. To odpowiedź na to, co się dzieje w sytuacji bezpieczeństwa – powiedział emerytowany generał.

Również Krzysztof Wiater, prawnik z Grupy NGL i jeden z członków prezydium Izby, zwracał uwagę na skalę środków na obronność. – Pojawia się pytanie, czy biznesowo jesteśmy przygotowani do skonsumowania tych wszystkich wydatków w sposób należyty – powiedział.

Poszerzyć krąg podmiotów, które mogą korzystać z ogromnego tortu zamówień obronnych

Ocenił, że funkcjonowanie rynku zakupów nie jest jasne ani dla jego uczestników, ani tym bardziej dla podmiotów, które są zainteresowane wejściem na niego. Stąd – tłumaczył Wiater – Izba powstała, żeby edukować, jak rynek wygląda i jeśli będzie szansa, brać udział w jego reformowaniu, na przykład przez utworzenie Agencji Uzbrojenia z szerszymi kompetencjami niż obecnie.

Konferencja prasowa przed inauguracją Polskiej Izby Dual-Use. Od lewej: dyrektor generalny Łukasz Czajkowski, prezes Adam Duda i członek prezydium Krzysztof Wiater Licencja: Albert Zawada / PAP

Wiater mówił też, że z drugiej strony Izba powstała, by poszerzyć krąg podmiotów, które mogą korzystać z ogromnego tortu, jakim są zamówienia obronne. Polska Izba Dual-Use ma też ambicje, żeby stać się regionalnym hubem, ponieważ jej członkowie mówią, że są pierwszym tego rodzaju podmiotem w Europie Środkowo-Wschodniej.

Jak poinformował Czajkowski, wśród obszarów, w jakich chce działać Izba, jest promocja Polski jako centrum rozwoju technologii dual-use i obronnych w Europie Środkowo-Wschodniej oraz promocja samych technologii obronnych i podwójnego zastosowania w szeroko rozumianym biznesie.

To także budowa wiedzy i kompetencji w biznesie i administracji publicznej na temat potencjału polskich firm i rozwiązań, jakie proponują. Kolejny obszar to reprezentacja sektora i dialog regulacyjny, szczególnie tworzenie ponadpartyjnej, apolitycznej debaty dookoła wzrostu polskiego potencjału obronnego. Wreszcie Izba chce zająć się międzynarodową ekspansją, nawiązując porozumienia z organizacjami w innych krajach.

Przesunąć ciężar dyskusji z zakupów na rozwój

Kluczową zmianą, którą chcielibyśmy wnieść do ekosystemu, to przesunięcie ciężaru dyskusji z zakupów na rozwój, z importu rozwiązań na wzrost kompetencji w Polsce i w końcu z rozmowy o pojedynczych kontraktach na rozmowy o całym ekosystemie – zapowiedział Czajkowski.

Izba Gospodarcza Rozwiązań Podwójnego Zastosowania i Obronności, czyli Polska Izba Dual-Use (PIDU), została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym 9 lutego. W poniedziałek po raz pierwszy oficjalnie spotkała się z zainteresowanymi podmiotami i dziennikarzami. Uczestnicy szczelnie wypełnili niemałą salę w Warszawie. Według organizatorów w spotkaniu wzięło udział około 250 osób.

Kim są firmy, które przystąpiły już do Izby? – W największej mierze jest to biznes prywatny. Są to firmy technologiczne, chociażby software’u i oprogramowania. Są to firmy międzynarodowe, wśród firm, które podpisały nasz statut, jest chociażby Palantir Technologies. Bardzo dużą grupę stanowią podmioty przemysłowe, które są poddostawcami dla głównych integratorów rozwiązań – odpowiedział Łukasz Czajkowski.

Dodał, że na liście nie ma największych polskich przedsiębiorstw zbrojeniowych takich jak państwowa Polska Grupa Zbrojeniowa czy prywatna (choć z udziałem PFR) Grupa WB. – W pierwszym etapie rejestracji Izby koncentrowaliśmy na średnich podmiotach i firmach, które mają w Polsce skrócony proces decyzyjny i mogły w ciągu 6-8 tygodni uzyskać aprobatę na podpisanie statutu – wyjaśnił dyrektor generalny PIDU.