Złagodzona wersja ustawy sieciowej trafi na biurko prezydenta. Właśnie została przegłosowana w Sejmie wraz z poprawkami Senatu. Tym samym kończy się saga ze zmianami, które miały przejść szybko przez parlament, a proces ten zajął dwa miesiące i wbrew oczekiwaniom rządu: wcale nie było łatwo.
Miała być dynamiczna nowelizacja, a wyszło kilka tygodni prac. Jednak saga z ustawą sieciową chyli się ku końcowi.
Finalna wersja przepisów zdecydowanie różni się od pierwotnej. Branży OZE, deweloperom i inwestorom, udało się wywalczyć trochę korzystnych dla siebie zmian.
Brakuje jeszcze kropki nad "i", czyli podpisu prezydenta, a o to może być trudno.
W piątkowych głosowaniach w Sejmie przyjęto wszystkie poprawki, które zgłosił Senat do tzw. ustawy sieciowej (reformy Prawa energetycznego), a później zarekomendowały wspólne komisje izby niższej. Decyzja parlamentu sprawia, że teraz ustawę czeka najtrudniejszy – według aktualnych realiów – etap. Czyli: trafi na biurko prezydenta.
Jak pokazał przykład np. z ustawą deregulacyjną dla energetyki – nawet budzące mało kontrowersji ustawy techniczne potrafią być wetowane przez Karola Nawrockiego. De facto niczego tu nie wolno być pewnym i też taka atmosfera panuje wśród uczestników debat i prac nad projektem. Wszyscy niemal zgodnie odpowiadają, że nie wiedzą, co zrobi głowa państwa.
Na liczne kontrowersje, które budziły projektowane przepisy, zwraca uwagę w rozmowie z WNP Tomasz Drzał, prezes Krajowej Izby Klastrów Energii i Odnawialnych Źródeł Energii.
– Docenić należy zdolność autorów ustawy do autorefleksji i dostosowanie prawa, do realiów rynku oraz faktycznie prowadzonych procesów inwestycyjnych. Na szczęście tempo prac nad ustawą nie było tak szalone, jak tego chciało na początku Ministerstwo Energii – ocenia i dodaje, że sporą rolę odegrała opozycja, która punktowała niektóre zapisy.
– Nie zmienia to faktu, że teraz przepisy wylądują na biurku prezydenta, a tu wyroki są niezbadane. Jak wiemy od paru dni przecież "OZE – Sroze" – czy prezydent wejdzie w buty profesora Czarnka? – zastanawia się Drzał.
Kluczowe modyfikacje w ustawie sieciowej pozostały, natomiast oszlifowano szczegółowe przepisy.
Nowa opłata za złożenie wniosku o przyłączenie wyniesie 1 zł za każdy zgłaszany 1 kW mocy, ale nie może być to więcej niż 100 tys. zł.
Podwojeniu ma ulec zaliczka na poczet przyszłego przyłączenia, wzrasta z 30 na 60 zł/kW. Limit dla tej opłaty wynosi 6 mln zł.
Zabezpieczenie wykonania umowy (nowy element starania się o przyłącze) trzeba będzie wpłacić do 14 dni po zawarciu umowy o przyłączenie do sieci (wcześniej wymóg zakładał zrobienie tego 30 dni przed). Jest to 30 zł/kW do 100 MW przyłączanej mocy oraz 60 zł/kW dla każdego kilowata powyżej 100 MW. Dla zabezpieczenia także ustalono limit 12 mln zł.
Przewidziano także ulgę dla właścicieli projektów, którzy przed wejściem ustawy w życie złożyli wniosek o przyłączenie lub mają już przyznane warunki: ci zapłacą 25 proc. ustawowej kwoty zabezpieczenia.
Umożliwiono zmianę warunków przyłączenia w zakresie lokalizacji planowanej inwestycji: jej miejsce powinno być nadal w tej samej gminie lub gminach z nią sąsiadujących. Jednocześnie – stację elektroenergetyczną dla instalacji można postawić dalej, ten rygor nie obowiązuje takiej infrastruktury.
Zmiany objęły również "kamienie milowe", czyli system swego rodzaju drogi, jaką ma przejść projekt w ramach starań o przyłączenie. Nowe rygory zostały zmodyfikowane w zakresie wydłużenia wiążących terminów dla inwestorów.
To szczególnie ważne dla tych, którzy już mają projekty w toku lub planują je uruchamiać (o to toczono największe boje na komisjach). Od momentu wejścia ustawy w życie mają oni 30 miesięcy (dla fotowoltaiki i magazynów energii) lub 42 miesiące (dla lądowych farm wiatrowych i biogazowni) na uzyskanie ostatecznego pozwolenia na budowę.
Po raz kolejny Komisja ds. Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych oraz Komisja ds. Deregulacji przełożyły prace nad projektem tzw. ustawy sieciowej. Fot. Kacper Świsłowski / PTWPJeżeli inwestor nie utrzyma tych terminów i nie udowodni, że nastąpiło to z przyczyn od niego niezależnych (tzw. siła wyższa, ale nie jako opieszałość urzędnicza, a był pomysł wpisania tego do ustawy), umowa o przyłączenie automatycznie wygaśnie. Co więcej, przepadnie mu wniesione zabezpieczenie.
Nałożenie obowiązku wpłaty tego zabezpieczenia przez inwestorów z projektami w toku budziło spore emocje podczas prac nad przepisami. Na ostatniej prostej, na wspólnym posiedzeniu komisji, podnoszono, że ustawa sprawi, iż prawo w Polsce zadziała wstecz. Bo opłata jest nowa, a obejmie przedsięwzięcia z przeszłości.
Deweloperzy będą mogli za opłatą wydłużyć te terminy o maksymalnie 24 miesiące. Dla projektów, które już mają warunki lub umowy, to 50 proc. kwoty bazowej, dla reszty – całość. Kwota bazowa to 60 zł za każdy kW do maksymalnie 12 mln zł.
Zupełnie nowe umowy mają inne rygory: 24 miesiące (fotowoltaika i magazyny) oraz 36 miesięcy (biogaz i wiatraki).
I najważniejsze, o co wnosiła branża OZE i deweloperzy: ustawa wchodzi w życie po 14 dniach od jej ogłoszenia, ale przewidziano specjalne vacatio legis. Tzw. stare projekty, czyli te w toku, zostaną objęte nowymi przepisami, także przejściowymi, dopiero po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Cel ustawy jest jeden: uwolnić miejsca pod nowe źródła, zwłaszcza odnawialne i magazyny energii elektrycznej. Tak przedstawiało to Ministerstwo Energii oraz Polskie Sieci Elektroenergetyczne, operator krajowej sieci przesyłowej.
Jednocześnie zarzucano stronie społecznej (właściwie – biznesowej), reprezentowanej przez inwestorów i deweloperów, że ta blokuje przyłącza, by nimi handlować. Takie przedsięwzięcia doczekały się nawet własnej nazwy, mówiono na nie projekty zombie.
Biznes odpowiadał, że to wina operatorów (także sieci dystrybucyjnych), że doszło do sytuacji, w której wydano warunki przyłączenia na 200 GW mocy i teraz operatorzy próbują to naprawić, i to ich kosztem.
Po burzliwych posiedzeniach komisji udało się jednak wypracować kompromis, z którego chyba obie strony nie są do końca zadowolone, bo musiały ustąpić.
Oglądasz archiwalną wersję strony Europejskiego Kongresu Gospodarczego.
Co możesz zrobić:
Przejdź do strony bieżącej edycji lub Kontynuuj przeglądanie
