Kiedyś był bardzo widoczny niemal w każdym domu, teraz jest jeszcze bardziej popularny, choć pozostaje już zwykle w pewnym ukryciu. Atak Izraela i USA na Iran wypchnął jego ceny na nienotowane w historii poziomy. Oto wolfram, metal, któremu wzrostów wartości może pozazdrościć nawet złoto.
W ciągu roku wolfram podrożał o ponad pół tysiąca procent. Wiosną ubiegłego roku za tonę metalu płacono około 400 dolarów, teraz nawet 2380 dolarów!
Ten metal przejściowy o najwyższej temperaturze topnienia spośród wszystkich metali charakteryzuje się wyjątkową twardością i gęstością, co właśnie czyni z niego tak poszukiwany towar. Problem w tym, że jak w przypadku wielu innych kluczowych surowców jego produkcję kontrolują Chiny. Tyle że sytuacja z wolframem wygląda jeszcze gorzej, o czym za chwilę.
Wolfram jest znany od XVIII wieku. Przez wiele lat był wykorzystywany głównie w produkcji stali stopowych. Mniej chwalebnym zastosowaniem było podrabianie za pomocą wolframu złotych monet i sztabek – obydwa metale mają podobną gęstość.
Z wolframem mieliśmy też do niedawna powszechnie do czynienia w naszych domach. Jego ogromna temperatura topnienia – 3410 stopni Celsjusza – była powodem częstego wykorzystywania tego pierwiastka jako żarnika w żarówkach.
To już jednak przeszłość. Choć nadal metal wykorzystywany jest w procesach metalurgicznych czy do wytwarzania twardych narzędzi skrawających, to palmę pierwszeństwa przejęły dwie inne branże: przemysł zbrojeniowy i produkcja półprzewodników. Wykorzystywany jest również przez przemysł wiertniczy.
Za najnowszymi wzrostami cen stoi jednak przede wszystkim branża zbrojeniowa. Jeszcze w lutym tona metalu kosztowała niewiele ponad tysiąc dolarów. Teraz jednak z każdym wystrzelonym w kierunku Iranu pociskiem amerykańskie i izraelskie zapasy metalu topnieją.
- Obecny konflikt na Bliskim Wschodzie jest czynnikiem przyczyniającym się do ostatniego wzrostu cen – mówi cytowana przez Bloomberga Janine Le Roux, badaczka z platformy analitycznej Project Blue.
Stopy wolframu są bowiem powszechnie stosowane w konstrukcjach pocisków (niemal wszelkich typów), w lotnictwie i w pojazdach wojskowych. Są również wykorzystywane w pociskach artyleryjskich, granatach i pojazdach kuloodpornych.
Kluczowym dostawcą wolframu, jak w przypadku wielu surowców krytycznych, są Chiny. I to nie tylko dlatego, że stawiały na rozwój jego produkcję - po prostu mają największe jego zasoby.
Z danych US Geological Survey wynika, że w 2025 roku Chiny odpowiadały za aż 79 proc. spośród 85 tys. ton światowej produkcji wolframu.
Co ciekawe, ostatnia kopalnia wolframu w Stanach Zjednoczonych zakończyła wydobycie w 2015 roku. Waszyngton zapowiada wielomiliardowe nakłady finansowe na odbudowę zdolności produkcyjnych, ale nie da się tego zrobić w ciągu kilku lat.
Obecnie amerykańskie firmy poszukują metalu na całym świecie. Na przykład połowa produkcji pierwiastka w Korei Południowej trafia do amerykańskich firm zbrojeniowych.
Amerykańskie firmy są jednak uzależnione głównie od dostaw z Chin. A te wcale nie palą się do sprzedaży metalu Waszyngtonowi.
Po pierwsze już w lutym ubiegłego roku weszły w życie chińskie ograniczenia dotyczące kwot eksportowych. Po drugie amerykańska amunicja wykorzystywana jest do ataków na Iran, a ten jest przecież, jeśli już nie sojusznikiem Pekinu, to przynajmniej jego kluczowym partnerem.
Czego możemy się teraz spodziewać na rynku wolframu? Dobrą informacją jest to, że kilka chińskich zakładów planuje zwiększyć podaż metalu. Jednak nie wiadomo, czy przełoży się to na wzrost eksportu, czy po prostu wolfram wyląduje w magazynach. Chińskie firmy raczej zakładają, że sytuacja będzie stabilna, a ceny wysokie.
Problem także w tym, że ze względu na brak notowań cen wolframu na giełdach surowcowych przejrzystość kształtowania ceny metalu jest bardzo niska.
- W ciągu 12 lat pracy w sektorze surowcowym i zajmowania się wieloma dziwnymi i wspaniałymi metalami, nigdy nie widziałem tak napiętego rynku jak w przypadku wolframu – może poza litem w 2021 roku – powiedział Bloombergowi George Heppel, wiceprezes ds. badań surowcowych w BMO Capital Markets.
Analitycy wskazują jeszcze na jedną kwestię. Dzięki wolframowi po raz pierwszy w historii Chiny faktycznie mogą mocno wpływać na amerykański przemysł zbrojeniowy.
Oglądasz archiwalną wersję strony Europejskiego Kongresu Gospodarczego.
Co możesz zrobić:
Przejdź do strony bieżącej edycji lub Kontynuuj przeglądanie
