Strefy czystego transportu jednak powstaną

W Polsce wciąż nie ma stref czystego transportu. Nikt nie chce wziąć na siebie odpowiedzialności za decyzje wyrzucające samochody z miast. Tymczasem takie strefy w rzeczywistości i tak już istnieją, ale ograniczenie ruchu nie jest w nich wiązane z zanieczyszczeniem powietrza. Wystarczy zmienić ich nazwę, żeby przyzwyczajać ludzi do ograniczeń ekologicznych.

• Nikt nie chce wziąć na siebie odpowiedzialności za niepopularne decyzje, jakimi są ograniczenia ruchu w strefach czystego transportu – zauważyli uczestnicy panelu „Nowe modele mobilności w popandemicznej rzeczywistości” na Europejskim Kongresie Gospodarczym.
• Według rządu jedną z przeszkód jest to, że mniej zamożna część społeczeństwa ma dostęp tylko do starszych, bardziej zużytych i zanieczyszczających powietrze aut.
• Polska jest pod tym względem spóźniona – inne kraje nie mówią już o strefach niskiej emisji, ale o zeroemisyjnych.

Samorządowcy nie chcą tworzyć stref czystego transportu, bojąc się reakcji dużej części mieszkańców. – W roku 2018 samorządowcy mówili, że jeżeli nie będzie daty, przymusu, to strefy nie powstaną i nie powstały – zauważa Agata Rzędowska, dziennikarka Green News, w trakcie sesji „Nowe modele mobilności w popandemicznej rzeczywistości”, która odbyła się na XIII Europejskim Kongresie Gospodarczym w Katowicach.


Marcin Korolec, prezes Fundacji Promocji Pojazdów Elektrycznych, dodaje, że samorządowcy chcą zrzucić odpowiedzialność na parlament i oczekują wprowadzenia stref ustawą, a rząd także boi się wziąć odpowiedzialność na siebie. - Nie boimy się odważnych decyzji, ale nie można się oglądać, kto jest bardziej winny; musimy mówić jednym głosem - stwierdził Artur Szymczyk, wiceprezydent Lublina.


Bartłomiej Orzeł, pełnomocnik premiera ds. czystego powietrza, zapowiedział, że sprawa stref czystego transportu trafi znowu pod obrady rządu. Jego zdaniem zakazy muszą być tak skonstruowane, żeby brać pod uwagę normy czystości spalin Euro, ale także zamożność społeczeństwa, bo grupa mniej zamożnych obywateli ma do dyspozycji tylko kilkunastoletnie samochody.

- Niemożność zastosowania rozwiązań wyrzucających z rynku stare samochody to zabobon - odpowiedział Marcin Korolec i zauważył, że zamiast ograniczeń wiekowych, można wprowadzić rozwiązania jakościowe, zakazujące wykorzystywania najbardziej zatruwających środowisko silników.


– Warunkiem stworzenia skutecznych i efektywnych stref czystego transportu jest zbudowanie dobrego systemu komunikacji – uważa Bartłomiej Orzeł. Pandemia postawiła także transport publiczny w trudniejszej sytuacji, bo zwiększenie roli pracy zdalnej zmniejszyło liczbę pasażerów, a obawa przed rozprzestrzenianiem się wirusa w autobusach czy tramwajach spowodowała, że kolejna część z nich przesiadła się na samochody. Mniejsza liczba pasażerów zmniejsza rentowność transportu.  


Jacek Mizak, doradca w Fundacji Promocji Pojazdów Elektrycznych, zauważa, że w wielu miastach już istnieją strefy ograniczonego ruchu łub wręcz wyłączone z ruchu kołowego i te strefy mogłyby być zalążkiem stref czystego transportu. Przede wszystkim trzeba by zacząć od nadania im odpowiednich nazw, które z takimi strefami by się kojarzyły. W praktyce to by nie zmieniło nic w organizacji ruchu, ale zaczęłoby budować zmiany świadomości mieszkańców.


Według Jacka Mizaka już przegapiliśmy pewien etap, bo w krajach, gdzie budowa stref ograniczonego transportu ruszyła wcześniej, dziś mówi się już o strefach całkowicie wolnych od emisji.